1. Kiến thức trọng tâm
Số liệu là những thông tin bằng số thu được từ quan sát, đo đạc hoặc điều tra. Muốn thu thập số liệu, ta có thể đếm, đo, hỏi ý kiến hoặc ghi chép kết quả trong một khoảng thời gian.
Sau khi thu thập, ta cần phân loại số liệu, tức là chia chúng thành các nhóm có đặc điểm chung. Ví dụ, khi khảo sát môn thể thao yêu thích của học sinh, ta chia kết quả thành các nhóm: bóng đá, cầu lông, bơi lội, chạy bộ.
Sắp xếp số liệu là đặt các số liệu theo một thứ tự nhất định, thường là từ bé đến lớn hoặc từ lớn đến bé. Việc sắp xếp giúp ta dễ dàng nhận ra số liệu lớn nhất, nhỏ nhất và các số liệu xuất hiện nhiều lần.
Để ghi lại số liệu, người ta dùng bảng số liệu với các hàng và cột rõ ràng, ghi tên từng nhóm và số lượng tương ứng. Một bảng tốt phải có tiêu đề và ghi đủ các nhóm.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Cô giáo hỏi học sinh về màu sắc yêu thích. Kết quả: đỏ, xanh, đỏ, vàng, xanh, đỏ, xanh, vàng, đỏ, xanh, đỏ, vàng, xanh, đỏ, xanh, đỏ, vàng, xanh, đỏ, xanh. Hãy phân loại số liệu.
Giải: Phân loại theo màu sắc: màu đỏ xuất hiện lần, màu xanh xuất hiện lần, màu vàng xuất hiện lần. Tổng: , khớp với số học sinh được hỏi.
Ví dụ 2: Chiều cao của bạn là: cm, cm, cm, cm, cm. Hãy sắp xếp chiều cao từ thấp đến cao.
Giải: Sắp xếp từ thấp đến cao: cm, cm, cm, cm, cm. Bạn thấp nhất cao cm, bạn cao nhất cao cm.
3. Ghi nhớ
- Thu thập số liệu bằng cách đếm, đo, hỏi ý kiến hoặc ghi chép.
- Phân loại: chia số liệu thành các nhóm có đặc điểm chung.
- Sắp xếp số liệu theo thứ tự giúp dễ tìm số lớn nhất, nhỏ nhất và nhận xét.
- Ghi số liệu vào bảng có tiêu đề rõ ràng và kiểm tra tổng số liệu.