Bài tập — Bài 66: Thực hành và trải nghiệm thu thập, phân tích, biểu diễn các số liệu thống kê

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 66: Thực hành và trải nghiệm thu thập, phân tích, biểu diễn các số liệu thống kê? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Quy trình thống kê: thu thập → phân loại, sắp xếp → phân tích → biểu diễn, nhận xét. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 66: Thực hành và trải nghiệm thu thập, phân tích, biểu diễn các số liệu thống kê, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Phân tích: tìm số lớn nhất, nhỏ nhất, số xuất hiện nhiều nhất, giá trị trung bình. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 66: Thực hành và trải nghiệm thu thập, phân tích, biểu diễn các số liệu thống kê, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Thống kê là quá trình thu thập, phân loại, phân tích và biểu diễn số liệu để hiểu rõ một vấn đề.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 66: Thực hành và trải nghiệm thu thập, phân tích, biểu diễn các số liệu thống kê, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Thu thập số liệu có thể thực hiện bằng cách quan sát, đếm, đo hoặc phát phiếu hỏi. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 66: Thực hành và trải nghiệm thu thập, phân tích, biểu diễn các số liệu thống kê, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Khảo sát môn thể thao yêu thích của $40$ học sinh lớp 5A, kết quả: bóng đá $16$ bạn, cầu lông $10$ bạn, bơi lội $8$ bạn, chạy bộ $6$ bạn. Hãy phân tích và biểu diễn số liệu.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 66: Thực hành và trải nghiệm thu thập, phân tích, biểu diễn các số liệu thống kê để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Giải: Tổng số học sinh: $16 + 10 + 8 + 6 = 40$ (khớp với số được khảo sát). Tỉ lệ từng môn: bóng đá $16 : 40 = 40%$ , cầu lông $10 : 40 = 25%$ , bơi lội $8 : 40 = 20%$ , chạy bộ $6 : 40 = 15%$ . Ta có thể vẽ biểu đồ cột với bốn cột cao lần lượt là $16$ , $10$ , $8$ , $6$ hoặc biểu đồ hình quạt tròn với các góc ở tâm $144^\circ$ , $90^\circ$ , $72^\circ$ , $54^\circ$ . Nhận xét: bóng đá là môn được yêu thích nhất, chạy bộ ít được yêu thích nhất.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tìm tỉ số phần trăm của 8 và 25.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tìm $10%$ của 200.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tìm $25%$ của 120.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Quy trình thống kê: thu thập → phân loại, sắp xếp → phân tích → biểu diễn, nhận xét."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Phân tích: tìm số lớn nhất, nhỏ nhất, số xuất hiện nhiều nhất, giá trị trung bình."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Thống kê là quá trình thu thập, phân loại, phân tích và biểu diễn số liệu để hiểu rõ một vấn đề."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thu thập số liệu có thể thực hiện bằng cách quan sát, đếm, đo hoặc phát phiếu hỏi."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Thống kê là quá trình thu thập, phân loại, phân tích và biểu diễn số liệu để hiểu rõ một vấn đề. Quy trình thống kê gồm bốn bước: thu thập số liệu, phân loại và sắp xếp số liệu, phân tích số liệu, biểu diễn và nhận xét.
- Tổng kết ghi nhớ: Quy trình thống kê: thu thập → phân loại, sắp xếp → phân tích → biểu diễn, nhận xét.; Phân tích: tìm số lớn nhất, nhỏ nhất, số xuất hiện nhiều nhất, giá trị trung bình.; Biểu diễn bằng bảng, biểu đồ cột, biểu đồ hình quạt tròn hoặc biểu đồ tranh.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Khảo sát môn thể thao yêu thích của $40$ học sinh lớp 5A, kết quả: bóng đá $16$ bạn, cầu lông $10$ bạn, bơi lội $8$ bạn, chạy bộ $6$ bạn. Hãy phân tích và biểu diễn số liệu.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 66: Thực hành và trải nghiệm thu thập, phân tích, biểu diễn các số liệu thống kê (Quy trình thống kê: thu thập → phân loại, sắp xếp → phân tích → biểu diễn, nhận xét.; Phân tích: tìm số lớn nhất, nhỏ nhất, số xuất hiện nhiều nhất, giá trị trung bình.; Biểu diễn bằng bảng, biểu đồ cột, biểu đồ hình quạt tròn hoặc biểu đồ tranh.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải: Tổng số học sinh: $16 + 10 + 8 + 6 = 40$ (khớp với số được khảo sát). Tỉ lệ từng môn: bóng đá $16 : 40 = 40%$ , cầu lông $10 : 40 = 25%$ , bơi lội $8 : 40 = 20%$ , chạy bộ $6 : 40 = 15%$ . Ta có thể vẽ biểu đồ cột với bốn cột cao lần lượt là $16$ , $10$ , $8$ , $6$ hoặc biểu đồ hình quạt tròn với các góc ở tâm $144^\circ$ , $90^\circ$ , $72^\circ$ , $54^\circ$ . Nhận xét: bóng đá là môn được yêu thích nhất, chạy bộ ít được yêu thích nhất.
Bài 4: $8 : 25 = 32%$ .
Bài 5: $200 \times 10% = 20$ .
Bài 6: $120 \times 25% = 30$ .

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ: Khảo sát môn thể thao yêu thích của $40$ học sinh lớp 5A, kết quả: bóng đá $16$ bạn, cầu lông $10$ bạn, bơi lội $8$ bạn, chạy bộ $6$ bạn. Hãy phân tích và biểu diễn số liệu.

Giải: Tổng số học sinh: $16 + 10 + 8 + 6 = 40$ (khớp với số được khảo sát). Tỉ lệ từng môn: bóng đá $16 : 40 = 40%$ , cầu lông $10 : 40 = 25%$ , bơi lội $8 : 40 = 20%$ , chạy bộ $6 : 40 = 15%$ . Ta có thể vẽ biểu đồ cột với bốn cột cao lần lượt là $16$ , $10$ , $8$ , $6$ hoặc biểu đồ hình quạt tròn với các góc ở tâm $144^\circ$ , $90^\circ$ , $72^\circ$ , $54^\circ$ . Nhận xét: bóng đá là môn được yêu thích nhất, chạy bộ ít được yêu thích nhất.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tìm tỉ số phần trăm của 8 và 25.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tìm

10%

của 200.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tìm

25%

của 120.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Quy trình thống kê: thu thập → phân loại, sắp xếp → phân tích → biểu diễn, nhận xét."
Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Phân tích: tìm số lớn nhất, nhỏ nhất, số xuất hiện nhiều nhất, giá trị trung bình."
Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Thống kê là quá trình thu thập, phân loại, phân tích và biểu diễn số liệu để hiểu rõ một vấn đề."
Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thu thập số liệu có thể thực hiện bằng cách quan sát, đếm, đo hoặc phát phiếu hỏi."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Thống kê là quá trình thu thập, phân loại, phân tích và biểu diễn số liệu để hiểu rõ một vấn đề. Quy trình thống kê gồm bốn bước: thu thập số liệu, phân loại và sắp xếp số liệu, phân tích số liệu, biểu diễn và nhận xét.
Tổng kết ghi nhớ: Quy trình thống kê: thu thập → phân loại, sắp xếp → phân tích → biểu diễn, nhận xét.; Phân tích: tìm số lớn nhất, nhỏ nhất, số xuất hiện nhiều nhất, giá trị trung bình.; Biểu diễn bằng bảng, biểu đồ cột, biểu đồ hình quạt tròn hoặc biểu đồ tranh.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Khảo sát môn thể thao yêu thích của $40$ học sinh lớp 5A, kết quả: bóng đá $16$ bạn, cầu lông $10$ bạn, bơi lội $8$ bạn, chạy bộ $6$ bạn. Hãy phân tích và biểu diễn số liệu.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 66: Thực hành và trải nghiệm thu thập, phân tích, biểu diễn các số liệu thống kê (Quy trình thống kê: thu thập → phân loại, sắp xếp → phân tích → biểu diễn, nhận xét.; Phân tích: tìm số lớn nhất, nhỏ nhất, số xuất hiện nhiều nhất, giá trị trung bình.; Biểu diễn bằng bảng, biểu đồ cột, biểu đồ hình quạt tròn hoặc biểu đồ tranh.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải: Tổng số học sinh: $16 + 10 + 8 + 6 = 40$ (khớp với số được khảo sát). Tỉ lệ từng môn: bóng đá $16 : 40 = 40%$ , cầu lông $10 : 40 = 25%$ , bơi lội $8 : 40 = 20%$ , chạy bộ $6 : 40 = 15%$ . Ta có thể vẽ biểu đồ cột với bốn cột cao lần lượt là $16$ , $10$ , $8$ , $6$ hoặc biểu đồ hình quạt tròn với các góc ở tâm $144^\circ$ , $90^\circ$ , $72^\circ$ , $54^\circ$ . Nhận xét: bóng đá là môn được yêu thích nhất, chạy bộ ít được yêu thích nhất.

Bài 4:

8 : 25 = 32%

Bài 5:

200 \times 10% = 20

Bài 6:

120 \times 25% = 30