Bài 70: Ôn tập tỉ số, tỉ số phần trăm

1. Kiến thức trọng tâm

Tỉ số của hai số $a$ và $b$ ($b \neq 0$) là thương của phép chia $a : b$, viết dưới dạng $a : b$ hoặc $\frac{a}{b}$. Tỉ số cho biết số thứ nhất gấp bao nhiêu lần số thứ hai, hoặc bằng bao nhiêu phần của số thứ hai.

Tỉ số phần trăm là tỉ số được viết dưới dạng phần trăm. Muốn tìm tỉ số phần trăm của hai số, ta tìm thương của hai số, rồi nhân thương đó với $100$ và viết thêm kí hiệu $$. Ví dụ, tỉ số phần trăm của $3$ và $20$ là $3 : 20 = 0,15 = 15$.

Muốn tìm một số phần trăm của một số, ta lấy số đó nhân với số phần trăm rồi chia cho $100$. Ví dụ, $20$ của $250$ là $250 \times 20 : 100 = 50$.

Muốn tìm một số khi biết một số phần trăm của nó, ta lấy giá trị đã biết chia cho số phần trăm rồi nhân với $100$. Ví dụ, $30$ của một số bằng $60$ thì số đó là $60 : 30 \times 100 = 200$.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Lớp 5C có $40$ học sinh, trong đó có $16$ học sinh giỏi. Tính tỉ số phần trăm của số học sinh giỏi so với số học sinh cả lớp.

Giải: Tỉ số phần trăm là $16 : 40 = 0,4 = 40$. Đáp số: $40$.

Ví dụ 2: Một cửa hàng giảm giá $25$ một chiếc áo giá $240,000$ đồng. Tính số tiền được giảm và giá bán sau khi giảm.

Giải: Số tiền được giảm là $240,000 \times 25 : 100 = 60,000$ (đồng). Giá bán sau khi giảm là $240,000 - 60,000 = 180,000$ (đồng). Đáp số: giảm $60,000$ đồng, giá bán $180,000$ đồng.

Ví dụ 3: $45$ của một số là $90$. Tìm số đó.

Giải: Số cần tìm là $90 : 45 \times 100 = 200$. Đáp số: $200$.

3. Ghi nhớ

• Tỉ số phần trăm của $a$ và $b$: $a : b \times 100$.
• Tìm $m$ của $A$: $A \times m : 100$.
• Tìm số khi biết $m$ của nó là $B$: $B : m \times 100$.