Bài 72: Ôn tập đo lường

1. Kiến thức trọng tâm

Ôn tập đo lường giúp ta củng cố các đơn vị đo độ dài, khối lượng, diện tích, thể tích và thời gian cùng mối quan hệ giữa chúng. Khi đổi đơn vị, cần nhớ mỗi đơn vị gấp $10$ lần đơn vị nhỏ hơn liền kề (đối với độ dài, khối lượng) và gấp $100$ lần (đối với diện tích), gấp $1000$ lần (đối với thể tích).

Bảng đơn vị đo độ dài: km, hm, dam, m, dm, cm, mm. Bảng đơn vị đo khối lượng: tấn, tạ, yến, kg, hg, dag, g. Bảng đơn vị đo diện tích: km$^2$, hm$^2$ (ha), dam$^2$ (a), m$^2$, dm$^2$, cm$^2$, mm$^2$. Bảng đơn vị đo thể tích: m$^3$, dm$^3$ (lít), cm$^3$ (ml). Chú ý: $1$ dm$^3 = 1$ lít $= 1000$ cm$^3$ và $1$ m$^3 = 1000$ dm$^3$.

Đơn vị đo thời gian: $1$ giờ $= 60$ phút, $1$ phút $= 60$ giây, $1$ ngày $= 24$ giờ, $1$ tuần $= 7$ ngày, $1$ năm $= 12$ tháng. Khi cộng, trừ số đo thời gian, ta thực hiện theo từng đơn vị, nhớ đổi khi cần.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1. Đổi $3,5$ m sang xăng-ti-mét.

Lời giải: $3,5$ m $= 3,5 \times 100 = 350$ cm.

Ví dụ 2. Đổi $2$ giờ $15$ phút sang phút.

Lời giải: $2$ giờ $15$ phút $= 2 \times 60 + 15 = 135$ phút.

Ví dụ 3. Một bể nước chứa $1,2$ m$^3$ nước. Hỏi bể chứa bao nhiêu lít nước?

Lời giải: $1,2$ m$^3 = 1,2 \times 1000 = 1200$ dm$^3 = 1200$ lít.

3. Ghi nhớ

• Muốn đổi từ đơn vị lớn sang đơn vị nhỏ, ta nhân với $10$, $100$ hoặc $1000$ tùy loại đơn vị.
• Muốn đổi từ đơn vị nhỏ sang đơn vị lớn, ta chia cho $10$, $100$ hoặc $1000$.
• Nhớ: $1$ ha $= 10000$ m$^2$; $1$ a $= 100$ m$^2$; $1$ lít $= 1$ dm$^3$.
• Khi làm bài toán có nhiều đơn vị đo, cần đổi về cùng một đơn vị trước khi tính.
• Kiểm tra lại kết quả: số đo đổi ra đơn vị nhỏ hơn phải lớn hơn số ban đầu.