Bài 75: Ôn tập chung

1. Kiến thức trọng tâm

Ôn tập chung giúp ta hệ thống lại toàn bộ kiến thức Toán lớp 5: số thập phân, bốn phép tính với số thập phân, tỉ số phần trăm, hình học, đo lường, chuyển động đều, thống kê và xác suất.

Về số thập phân: so sánh hai số thập phân bằng cách so sánh phần nguyên trước, rồi so sánh từng chữ số ở phần thập phân. Cộng, trừ số thập phân phải đặt dấu phẩy thẳng cột. Nhân số thập phân chú ý đếm chữ số ở phần thập phân để đặt dấu phẩy ở tích. Chia số thập phân cần chuyển về chia số tự nhiên rồi thực hiện.

Về tỉ số phần trăm: muốn tìm tỉ số phần trăm của hai số $a$ và $b$, ta tính $a : b$ rồi nhân với $100$ và viết thêm kí hiệu $$. Muốn tìm $a$ của một số, lấy số đó nhân với $a$ rồi chia cho $100$.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1. Đặt tính rồi tính: $12,45 + 7,8$.

Lời giải: Đặt dấu phẩy thẳng cột: $12,45 + 7,8 = 20,25$.

Ví dụ 2. Một cửa hàng bán $240$ kg gạo, trong đó gạo nếp chiếm $25$. Hỏi cửa hàng bán bao nhiêu ki-lô-gam gạo nếp?

Lời giải: Số gạo nếp là $240 \times 25 : 100 = 60$ (kg).

Ví dụ 3. Một hình chữ nhật có chiều dài $12$ cm, chiều rộng $8$ cm. Tính chu vi và diện tích hình chữ nhật đó.

Lời giải: Chu vi là $(12 + 8) \times 2 = 40$ (cm). Diện tích là $12 \times 8 = 96$ (cm$^2$).

3. Ghi nhớ

• Cộng, trừ số thập phân: đặt dấu phẩy thẳng cột rồi cộng, trừ như số tự nhiên.
• Nhân, chia số thập phân: chú ý vị trí dấu phẩy ở kết quả.
• Tỉ số phần trăm: tìm tỉ số rồi nhân với $100$ và thêm kí hiệu $$.
• Hình học: nhớ công thức chu vi, diện tích các hình phẳng và thể tích hình khối.
• Chuyển động đều: $s = v \times t$; $v = s : t$; $t = s : v$.
• Làm bài cẩn thận, kiểm tra lại phép tính và đơn vị trước khi kết luận.