Bài 8: Ôn tập hình học và đo lường

1. Kiến thức trọng tâm

Trong chương trình lớp 4, ta đã làm quen với nhiều hình phẳng và hình khối. Hình vuông có bốn cạnh bằng nhau; hình chữ nhật có hai cặp cạnh đối bằng nhau và bốn góc vuông; hình bình hành có hai cặp cạnh đối song song và bằng nhau; hình thoi có bốn cạnh bằng nhau và hai cặp cạnh đối song song.

Chu vi hình vuông bằng độ dài một cạnh nhân với $4$: $P = a \times 4$. Chu vi hình chữ nhật bằng tổng chiều dài và chiều rộng nhân với $2$: $P = (a + b) \times 2$. Diện tích hình vuông bằng cạnh nhân cạnh: $S = a \times a$. Diện tích hình chữ nhật bằng chiều dài nhân chiều rộng: $S = a \times b$. Đơn vị đo diện tích thường dùng là xăng-ti-mét vuông ($cm^2$), đề-xi-mét vuông ($dm^2$), mét vuông ($m^2$), trong đó $1,m^2 = 100,dm^2$ và $1,dm^2 = 100,cm^2$.

Về đo lường, ta ôn lại đơn vị đo độ dài ($mm, cm, dm, m, km$), khối lượng ($g, kg$, yến, tạ, tấn), thời gian (giây, phút, giờ, ngày, tuần, tháng, năm, thế kỉ) và cách đổi đơn vị, chẳng hạn $1,km = 1000,m$, $1,kg = 1000,g$, $1$ giờ $= 60$ phút.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Một hình chữ nhật có chiều dài $12,cm$, chiều rộng $5,cm$. Tính chu vi và diện tích.

Lời giải: Chu vi: $(12 + 5) \times 2 = 34,(cm)$. Diện tích: $12 \times 5 = 60,(cm^2)$.

Ví dụ 2: Một hình vuông có cạnh $9,dm$. Tính chu vi và diện tích.

Lời giải: Chu vi: $9 \times 4 = 36,(dm)$. Diện tích: $9 \times 9 = 81,(dm^2)$.

3. Ghi nhớ

• Chu vi hình vuông: $P = a \times 4$; chu vi hình chữ nhật: $P = (a + b) \times 2$.
• Diện tích hình vuông: $S = a \times a$; diện tích hình chữ nhật: $S = a \times b$.
• $1,m^2 = 100,dm^2$; $1,dm^2 = 100,cm^2$; $1,km = 1000,m$; $1,kg = 1000,g$.
• $1$ giờ $= 60$ phút; $1$ ngày $= 24$ giờ; $1$ thế kỉ $= 100$ năm.