Chủ đề 11: Một số yếu tố thống kê và xác suất

1. Kiến thức trọng tâm

Chủ đề 11 học về thu thập, phân loại, kiểm đếm số liệu, đọc và vẽ biểu đồ, đồng thời làm quen với xác suất của một sự kiện. Thống kê giúp chúng ta sắp xếp thông tin một cách rõ ràng để dễ dàng nhận xét và so sánh.

Nội dung trọng tâm gồm: thu thập và phân loại số liệu theo tiêu chí cho trước; kiểm đếm số liệu và ghi vào bảng; đọc biểu đồ hình quạt tròn và biểu đồ cột; nêu nhận xét từ bảng số liệu và biểu đồ. Về xác suất, học sinh làm quen với các khả năng xảy ra của một sự kiện: chắc chắn, có thể, không thể; đồng thời mô tả khả năng xảy ra bằng tỉ số, ví dụ khi gieo xúc xắc hoặc rút thăm. Xác suất giúp các em dự đoán một cách có cơ sở, không phải đoán mò.

Các em cũng ôn tập số trung bình cộng và cách tính trung bình cộng của dãy số liệu.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Lớp 5A thống kê số học sinh thích các môn thể thao: bóng đá $12$ bạn, cầu lông $8$ bạn, bơi $10$ bạn. Hỏi tổng số học sinh tham gia thống kê là bao nhiêu?

Lời giải: Tổng số là $12 + 8 + 10 = 30$ bạn.

Ví dụ 2: Tính trung bình cộng của các số $6$, $9$, $12$.

Lời giải: Trung bình cộng là $(6 + 9 + 12) : 3 = 27 : 3 = 9$.

Ví dụ 3: Một hộp có $4$ quả bóng đỏ và $2$ quả bóng xanh, lấy ngẫu nhiên một quả. Khả năng lấy được bóng đỏ lớn hơn hay nhỏ hơn khả năng lấy được bóng xanh?

Lời giải: Số bóng đỏ nhiều hơn số bóng xanh nên khả năng lấy được bóng đỏ lớn hơn.

3. Ghi nhớ

• Thống kê: thu thập, phân loại, kiểm đếm số liệu rồi ghi vào bảng hoặc biểu đồ.
• Trung bình cộng bằng tổng các số chia cho số lượng các số.
• Khả năng xảy ra của một sự kiện có thể là: chắc chắn, có thể, không thể.
• Khi số kết quả thuận lợi càng nhiều thì khả năng xảy ra càng lớn.