1. Kiến thức trọng tâm
Trái Đất có cấu tạo gồm ba lớp chính: vỏ Trái Đất, manti và nhân Trái Đất. Các lớp này khác nhau về độ dày, trạng thái vật chất và thành phần cấu tạo. Con người chưa thể đào xuyên qua Trái Đất, nên hiểu biết về cấu tạo bên trong chủ yếu dựa vào các phương pháp gián tiếp như nghiên cứu sóng địa chấn khi xảy ra động đất.
Vỏ Trái Đất là lớp ngoài cùng, mỏng nhất, độ dày từ km đến km. Vỏ đại dương mỏng, chỉ khoảng – km, còn vỏ lục địa dày hơn, khoảng – km. Vỏ Trái Đất cấu tạo chủ yếu bằng các loại đá cứng, là nơi con người sinh sống và khai thác khoáng sản.
Manti là lớp nằm giữa vỏ Trái Đất và nhân, dày khoảng km, chiếm phần lớn thể tích Trái Đất. Vật chất ở manti ở trạng thái quánh dẻo, nhiệt độ rất cao, khoảng C đến C. Sự chuyển động chậm của vật chất trong manti làm cho các mảng kiến tạo di chuyển, gây ra động đất và núi lửa.
Nhân Trái Đất là lớp trong cùng, gồm nhân ngoài ở trạng thái lỏng và nhân trong ở trạng thái rắn, nhiệt độ lên tới khoảng C. Nhân Trái Đất cấu tạo chủ yếu bằng sắt và ni-ken.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao khi xảy ra động đất, các nhà khoa học có thể biết được cấu tạo bên trong của Trái Đất?
Lời giải: Khi xảy ra động đất, sóng địa chấn truyền đi trong lòng Trái Đất với tốc độ khác nhau tùy theo vật chất mà nó đi qua. Dựa vào sự thay đổi tốc độ và hướng truyền của sóng địa chấn, các nhà khoa học suy ra được Trái Đất gồm các lớp khác nhau.
Ví dụ khác: So sánh độ dày của vỏ đại dương và vỏ lục địa. Lời giải: Vỏ đại dương mỏng hơn nhiều, chỉ khoảng – km, còn vỏ lục địa dày khoảng – km. Vì vậy, các dãy núi cao trên lục địa thường có vỏ Trái Đất dày nhất.
3. Ghi nhớ
- Trái Đất gồm ba lớp: vỏ Trái Đất, manti và nhân Trái Đất.
- Vỏ Trái Đất mỏng nhất, dày từ km đến km.
- Manti dày khoảng km, vật chất ở trạng thái quánh dẻo.
- Nhân Trái Đất gồm nhân ngoài lỏng và nhân trong rắn, nhiệt độ khoảng C.
- Hiểu biết về cấu tạo bên trong Trái Đất chủ yếu dựa vào nghiên cứu sóng địa chấn.