1. Kiến thức trọng tâm
Bài thực hành này giúp học sinh quan sát bản đồ thế giới và nhận biết sự phân bố các lục địa và đại dương trên bề mặt Trái Đất. Trên Trái Đất có sáu lục địa: Á – Âu, Phi, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Ô-xtrây-li-a và Nam Cực. Lục địa Á – Âu là lục địa lớn nhất, gồm hai châu lục là châu Á và châu Âu. Ngoài ra còn có bốn đại dương: Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Bắc Băng Dương. Thái Bình Dương là đại dương lớn nhất và sâu nhất.
Sự phân bố lục địa và đại dương trên Trái Đất không đồng đều. Phần lớn lục địa tập trung ở bán cầu Bắc, còn phần lớn đại dương tập trung ở bán cầu Nam. Đại dương chiếm khoảng diện tích bề mặt Trái Đất, lục địa chỉ chiếm khoảng . Nhờ quan sát bản đồ, học sinh xác định được vị trí của từng lục địa, đại dương và các đường ranh giới tự nhiên giữa chúng.
Khi thực hành, học sinh cần biết cách đọc bản đồ: xác định tên bản đồ, đọc chú giải, xác định phương hướng và tìm vị trí các lục địa, đại dương. Học sinh cũng tập xác định tọa độ địa lí của một số điểm, ví dụ điểm cực Bắc của châu Á hay điểm cực Nam của châu Phi, từ đó hiểu rõ hơn về vị trí địa lí của các châu lục.
Qua bài thực hành, học sinh rèn luyện kĩ năng đọc bản đồ, xác định vị trí và mô tả sự phân bố các đối tượng địa lí, những kĩ năng rất cần thiết trong học tập môn Địa lí.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Trên bản đồ thế giới, em hãy cho biết đại dương nào nằm giữa châu Á, châu Mỹ và châu Ô-xtrây-li-a?
Lời giải: Đó là Thái Bình Dương. Thái Bình Dương tiếp giáp với phía đông châu Á, phía tây châu Mỹ và phía đông bắc châu Ô-xtrây-li-a, là đại dương lớn nhất thế giới.
Ví dụ khác: Lục địa nào có diện tích lớn nhất và lục địa nào nhỏ nhất? Lời giải: Lục địa Á – Âu có diện tích lớn nhất, khoảng triệu km². Lục địa Ô-xtrây-li-a nhỏ nhất, khoảng triệu km². Lục địa Nam Cực tuy có diện tích khoảng triệu km² nhưng phần lớn bị băng bao phủ và không có dân cư sinh sống thường xuyên.
3. Ghi nhớ
- Trên Trái Đất có sáu lục địa: Á – Âu, Phi, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Ô-xtrây-li-a và Nam Cực.
- Trên Trái Đất có bốn đại dương: Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Bắc Băng Dương.
- Thái Bình Dương là đại dương lớn nhất và sâu nhất.
- Đại dương chiếm khoảng diện tích bề mặt Trái Đất, lục địa chiếm khoảng .
- Phần lớn lục địa tập trung ở bán cầu Bắc, phần lớn đại dương tập trung ở bán cầu Nam.