Ôn tập phạm vi: Bài 1 (Tự hào về truyền thống gia đình, dòng họ), Bài 2 (Yêu thương con người), Bài 3 (Siêng năng, kiên trì), Bài 4 (Tôn trọng sự thật), Bài 5 (Tự lập).
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Truyền thống gia đình, dòng họ là gì? Nêu hai truyền thống tốt đẹp của gia đình em.
Bài 2. Hành vi nào sau đây thể hiện sự tự hào về truyền thống gia đình, dòng họ? A. Trân trọng, giữ gìn truyền thống tốt đẹp của gia đình. B. Giấu nghề truyền thống của gia đình. C. Chê bai phong tục của quê hương. D. Từ chối tham gia ngày giỗ tổ.
Bài 3. Yêu thương con người là gì? Nêu hai biểu hiện của yêu thương con người.
Bài 4. Hành vi nào sau đây thể hiện yêu thương con người? A. Giúp đỡ bạn bị ốm chép bài và động viên bạn. B. Cười nhạo bạn khuyết tật. C. Xa lánh bạn mới chuyển trường. D. Không quan tâm đến người xung quanh.
Bài 5. Siêng năng, kiên trì là gì?
Bài 6. Hành vi nào sau đây thể hiện siêng năng, kiên trì? A. Ôn bài đều đặn mỗi ngày. B. Bỏ dở bài tập khi gặp câu khó. C. Chép bài của bạn cho nhanh. D. Chỉ học khi sắp kiểm tra.
Bài 7. Tôn trọng sự thật là gì?
Bài 8. Hành vi nào sau đây thể hiện tôn trọng sự thật? A. Nói đúng những gì mình đã làm, đã thấy. B. Bịa ra lí do để khỏi bị phạt. C. Đổ lỗi cho bạn khi mình làm sai. D. Thêm thắt chuyện cho hấp dẫn khi kể lại.
Bài 9. Tự lập là gì? Nêu hai biểu hiện của tính tự lập ở học sinh lớp 6.
Bài 10. Hành vi nào sau đây thể hiện tính tự lập? A. Tự làm bài tập và chuẩn bị đồ dùng học tập. B. Để bố mẹ làm hết bài tập cho mình. C. Nhờ bạn trực nhật thay mình mọi buổi. D. Chỉ ăn cơm khi có người đút.
Bài 11. Đúng hay sai? "Tôn trọng sự thật là luôn nói hết mọi điều mình biết, kể cả chuyện riêng tư của người khác." Giải thích ngắn gọn.
Bài 12. Đúng hay sai? "Tự lập có nghĩa là làm mọi việc một mình, không bao giờ nhờ ai giúp đỡ." Giải thích ngắn gọn.
Bài 13. Khi làm vỡ đồ dùng của lớp, em nên làm gì? Vì sao?
Bài 14. Nêu hai việc làm để rèn luyện tính tự lập trong sinh hoạt hằng ngày.
Bài 15. Vì sao nói dối là hành vi vi phạm tôn trọng sự thật? Nói dối gây hậu quả gì?
Bài 16. Kể một việc làm thể hiện yêu thương con người mà em đã thực hiện trong tuần qua.
Bài 17. Hành vi nào sau đây KHÔNG thể hiện siêng năng, kiên trì? A. Luyện viết chữ đẹp dù lúc đầu viết chưa đẹp. B. Tập thể dục mỗi sáng để rèn sức khỏe. C. Bỏ cuộc khi gặp bài tập khó. D. Ôn bài đều đặn mỗi ngày.
Bài 18. Em hãy nêu một truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam và việc làm của em để phát huy truyền thống đó.
Phần 2: Nâng cao
Bài 19. Tình huống: Trong giờ kiểm tra, bạn ngồi cạnh rủ em trao đổi bài. Em sẽ xử lí thế nào? Vì sao?
Bài 20. Tình huống: Em vô tình làm mất cây bút của bạn. Bạn đổ lỗi cho một bạn khác. Em sẽ làm gì?
Bài 21. Em hãy viết đoạn văn ngắn (5–7 câu) về ý nghĩa của việc rèn luyện tính tự lập đối với học sinh.
Bài 22. Theo em, giữa "tự lập" và "biết nhờ người khác giúp đỡ khi cần" có mâu thuẫn không? Vì sao?
Bài 23. Tình huống: Gia đình em có truyền thống làm nghề thủ công nhưng một số bạn chê nghề đó "quê mùa". Em sẽ ứng xử thế nào để vừa giữ lòng tự hào, vừa giữ tình bạn?
Bài 24. Em hãy đề xuất ba hoạt động của lớp để rèn luyện tính siêng năng, kiên trì cho các bạn.
Bài 25. Tình huống: Em biết bạn thân nói dối thầy cô để khỏi bị phạt. Em có nên nói cho thầy cô biết không? Vì sao? Em sẽ khuyên bạn như thế nào?
Bài 26. Em hãy lập thời gian biểu một ngày của bản thân thể hiện tính tự lập (tự học, tự làm việc nhà, tự chăm sóc bản thân).
Đáp án
- Truyền thống gia đình, dòng họ là những giá trị tốt đẹp được hình thành, lưu giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ. Học sinh nêu được hai truyền thống của gia đình mình.
- A.
- Yêu thương con người là quan tâm, giúp đỡ, chia sẻ, cảm thông với người khác. Học sinh nêu được hai biểu hiện phù hợp.
- A.
- Siêng năng, kiên trì là chăm chỉ, bền bỉ làm việc đến khi đạt kết quả, không nản chí trước khó khăn.
- A.
- Tôn trọng sự thật là nói và làm đúng với những gì đã xảy ra, không bịa đặt hay xuyên tạc.
- A.
- Tự lập là tự mình làm những việc trong khả năng mà không ỷ lại vào người khác. Học sinh nêu được hai biểu hiện (ví dụ: tự làm bài tập, tự chuẩn bị đồ dùng…).
- A.
- Sai. Tôn trọng sự thật không có nghĩa là tiết lộ chuyện riêng tư của người khác; cần tôn trọng bí mật và đời tư của mỗi người.
- Sai. Tự lập là tự làm những việc trong khả năng của mình; khi việc vượt quá khả năng, nhờ người khác giúp đỡ là điều bình thường và cần thiết.
- Nhận lỗi, xin lỗi và cùng khắc phục hậu quả; vì đó là hành vi tôn trọng sự thật và có trách nhiệm.
- Học sinh nêu được hai việc làm cụ thể (ví dụ: tự dọn dẹp phòng, tự chuẩn bị đồ dùng, tự gấp quần áo…).
- Nói dối là nói sai sự thật, bịa đặt; nói dối làm mất lòng tin của mọi người, gây hiểu lầm và có thể gây hậu quả xấu cho bản thân và người khác.
- Học sinh kể được một việc làm cụ thể, phù hợp.
- C.
- Học sinh nêu được một truyền thống (ví dụ: yêu nước, hiếu học, đoàn kết, nhân ái…) và việc làm phát huy phù hợp.
- Từ chối trao đổi bài, tự làm bài của mình, nhắc bạn cũng tự làm; vì trao đổi bài là gian lận, vi phạm sự thật và công bằng.
- Thành thật nhận lỗi với bạn, xin lỗi bạn bị đổ oan và bạn mất bút; đền bù hoặc cùng tìm cách khắc phục.
- Học sinh viết đoạn văn đúng chủ đề, mạch lạc, nêu được ý nghĩa của tự lập (chủ động, tự tin, không ỷ lại, trưởng thành…).
- Không mâu thuẫn. Tự lập là tự làm những việc trong khả năng; khi gặp việc quá sức, biết nhờ giúp đỡ là khôn ngoan, không phải ỷ lại.
- Giữ thái độ tự hào, giới thiệu với bạn về giá trị của nghề thủ công; không chê bai lại bạn; giải thích để bạn hiểu và tôn trọng.
- Học sinh đề xuất được ba hoạt động phù hợp (ví dụ: thi đua ôn bài đều đặn, phong trào giúp nhau học tập, rèn luyện thói quen tốt…).
- Không nên "mách" với thái độ hả hê; nên khuyên bạn tự nói thật và nhận lỗi với thầy cô; nếu bạn tiếp tục nói dối gây hậu quả nghiêm trọng, có thể nhờ thầy cô giúp đỡ.
- Học sinh lập được thời gian biểu cụ thể, khả thi, thể hiện tính tự lập.