1. Kiến thức trọng tâm
Nguyên liệu là những chất tự nhiên hoặc nhân tạo được con người dùng để sản xuất ra các vật liệu hoặc sản phẩm khác. Ví dụ, quặng sắt là nguyên liệu để sản xuất gang, thép; đất sét là nguyên liệu để sản xuất gạch, gốm sứ; cát là nguyên liệu để sản xuất thủy tinh; dầu mỏ là nguyên liệu để sản xuất xăng, nhựa và nhiều hóa chất.
Nguyên liệu được chia thành nguyên liệu tự nhiên và nguyên liệu nhân tạo. Nguyên liệu tự nhiên là những chất có sẵn trong tự nhiên như quặng kim loại, đá vôi, cát, gỗ, bông. Nguyên liệu nhân tạo là những chất do con người tạo ra bằng các quá trình sản xuất, như nhựa tổng hợp, sợi nhân tạo.
Nhiều nguyên liệu trong tự nhiên là tài nguyên không tái tạo, nghĩa là khi dùng hết sẽ không còn hoặc cần hàng triệu năm mới hình thành lại, ví dụ dầu mỏ, than đá, quặng kim loại. Vì vậy, con người cần sử dụng nguyên liệu tiết kiệm, hợp lí và tăng cường tái chế.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Để làm ra một chiếc cốc thủy tinh, người ta cần những nguyên liệu gì?
Hướng dẫn: Nguyên liệu chính để sản xuất thủy tinh là cát, đá vôi và sôđa. Các nguyên liệu này được nung chảy ở nhiệt độ rất cao rồi tạo hình thành cốc. Từ nguyên liệu cát, con người đã tạo ra vật liệu thủy tinh, rồi từ thủy tinh tạo ra nhiều sản phẩm khác nhau. Như vậy, nguyên liệu là chất ban đầu, vật liệu là chất đã qua chế biến.
Bài tập: Kể tên nguyên liệu để sản xuất giấy và quần áo cotton.
3. Ghi nhớ
- Nguyên liệu là chất dùng để sản xuất ra vật liệu hoặc sản phẩm khác.
- Nguyên liệu gồm nguyên liệu tự nhiên (quặng, đá vôi, cát, gỗ) và nguyên liệu nhân tạo (nhựa tổng hợp, sợi nhân tạo).
- Nhiều nguyên liệu là tài nguyên không tái tạo nên cần sử dụng tiết kiệm, tái chế và bảo vệ môi trường khi khai thác.