1. Kiến thức trọng tâm
Nhiên liệu là những chất khi cháy sẽ tỏa nhiệt và phát sáng, cung cấp năng lượng cho con người sử dụng. Các nhiên liệu quen thuộc là củi, than đá, dầu mỏ, xăng, dầu diesel, khí gas, khí tự nhiên. Nhiên liệu được dùng để đun nấu, sưởi ấm, chạy động cơ xe, phát điện.
Nhiên liệu được chia thành nhiên liệu rắn (củi, than đá), nhiên liệu lỏng (xăng, dầu) và nhiên liệu khí (khí gas, khí tự nhiên). Khi nhiên liệu cháy, chúng cần oxygen và thải ra khí carbon dioxide, hơi nước, đồng thời tỏa ra nhiệt. Nếu cháy không hoàn toàn, nhiên liệu còn thải ra khí carbon monoxide rất độc và muội than gây ô nhiễm không khí.
Nhiều nhiên liệu như than đá, dầu mỏ là nhiên liệu hóa thạch, được hình thành từ xác sinh vật qua hàng triệu năm nên là tài nguyên không tái tạo. Việc đốt nhiên liệu hóa thạch thải ra nhiều khí gây hiệu ứng nhà kính, làm Trái Đất nóng lên. Vì vậy, con người đang phát triển các nguồn nhiên liệu sạch và năng lượng tái tạo như năng lượng Mặt Trời, năng lượng gió.
Khi sử dụng nhiên liệu, cần đảm bảo an toàn: không để xăng, dầu gần lửa; kiểm tra bình gas thường xuyên; khi đun nấu phải có người trông; tắt bếp sau khi dùng.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao khi đốt củi trong phòng kín, người trong phòng có thể bị ngộ độc?
Hướng dẫn: Khi đốt củi trong phòng kín, lượng oxygen giảm dần, củi cháy không hoàn toàn tạo ra khí carbon monoxide (CO) rất độc. Khí CO ngăn cản máu vận chuyển oxygen đi nuôi cơ thể nên gây ngộ độc, thậm chí tử vong.
Bài tập: Kể tên ba nhiên liệu gia đình em đang sử dụng và nêu cách sử dụng an toàn.
3. Ghi nhớ
- Nhiên liệu là chất khi cháy tỏa nhiệt và phát sáng, cung cấp năng lượng cho con người.
- Nhiên liệu gồm nhiên liệu rắn, lỏng, khí; khi cháy cần oxygen và thải ra carbon dioxide.
- Nhiên liệu hóa thạch là tài nguyên không tái tạo; cần sử dụng an toàn, tiết kiệm và phát triển năng lượng sạch.