Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 23: Tổ chức cơ thể đa bào? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Tổ chức cơ thể đa bào: tế bào → mô → cơ quan → hệ cơ quan → cơ thể. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 23: Tổ chức cơ thể đa bào, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Mô là tập hợp tế bào giống nhau cùng thực hiện một chức năng; cơ quan gồm nhiều mô; hệ cơ quan gồm nhiều cơ quan.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 23: Tổ chức cơ thể đa bào, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Ở cơ thể đa bào, các tế bào không hoạt động riêng lẻ mà được tổ chức thành các cấp độ cao hơn: tế bào → mô → cơ quan → hệ cơ quan → cơ thể. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 23: Tổ chức cơ thể đa bào, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Mô là tập hợp các tế bào giống nhau về cấu tạo, cùng phối hợp thực hiện một chức năng nhất định. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 23: Tổ chức cơ thể đa bào, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Bạn An bị đau dạ dày nên ăn không ngon, người mệt mỏi, học tập kém tập trung.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 23: Tổ chức cơ thể đa bào để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Hướng dẫn: Dạ dày là một cơ quan thuộc hệ tiêu hóa. Khi dạ dày bị bệnh, hệ tiêu hóa hoạt động kém, cơ thể không hấp thu đủ chất dinh dưỡng nên mệt mỏi, ảnh hưởng đến học tập.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu các bước chuẩn bị tiêu bản tế bào biểu bì hành tây để quan sát dưới kính hiển vi.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Vì sao khi quan sát tiêu bản dưới kính hiển vi, cần điều chỉnh ốc thô trước rồi mới điều chỉnh ốc tinh? ---
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Giải thích vì sao tế bào thực vật có thành tế bào cứng còn tế bào động vật thì không. Thành tế bào có vai trò gì?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Tổ chức cơ thể đa bào: tế bào → mô → cơ quan → hệ cơ quan → cơ thể."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Mô là tập hợp tế bào giống nhau cùng thực hiện một chức năng; cơ quan gồm nhiều mô; hệ cơ quan gồm nhiều cơ quan."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Ở cơ thể đa bào, các tế bào không hoạt động riêng lẻ mà được tổ chức thành các cấp độ cao hơn: tế bào → mô → cơ quan → hệ cơ quan → cơ thể."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Mô là tập hợp các tế bào giống nhau về cấu tạo, cùng phối hợp thực hiện một chức năng nhất định."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Ở cơ thể đa bào, các tế bào không hoạt động riêng lẻ mà được tổ chức thành các cấp độ cao hơn: tế bào → mô → cơ quan → hệ cơ quan → cơ thể. Sự tổ chức này giúp cơ thể thực hiện các hoạt động sống phức tạp và hiệu quả.
- Tổng kết ghi nhớ: Tổ chức cơ thể đa bào: tế bào → mô → cơ quan → hệ cơ quan → cơ thể.; Mô là tập hợp tế bào giống nhau cùng thực hiện một chức năng; cơ quan gồm nhiều mô; hệ cơ quan gồm nhiều cơ quan.; Các hệ cơ quan phối hợp nhịp nhàng tạo thành cơ thể thống nhất.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Bạn An bị đau dạ dày nên ăn không ngon, người mệt mỏi, học tập kém tập trung.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 23: Tổ chức cơ thể đa bào (Tổ chức cơ thể đa bào: tế bào → mô → cơ quan → hệ cơ quan → cơ thể.; Mô là tập hợp tế bào giống nhau cùng thực hiện một chức năng; cơ quan gồm nhiều mô; hệ cơ quan gồm nhiều cơ quan.; Các hệ cơ quan phối hợp nhịp nhàng tạo thành cơ thể thống nhất.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Hướng dẫn: Dạ dày là một cơ quan thuộc hệ tiêu hóa. Khi dạ dày bị bệnh, hệ tiêu hóa hoạt động kém, cơ thể không hấp thu đủ chất dinh dưỡng nên mệt mỏi, ảnh hưởng đến học tập.
- Bài 4: Bóc lớp biểu bì mỏng của củ hành tây, đặt lên lam kính có giọt nước, đậy lamen, đặt tiêu bản lên bàn kính của kính hiển vi.
- Bài 5: Ốc thô giúp đưa vật kính lại gần tiêu bản nhanh để thấy hình ảnh; ốc tinh điều chỉnh chậm để lấy nét rõ. Làm theo thứ tự này giúp lấy nét nhanh và tránh làm vỡ tiêu bản, hỏng vật kính.
- Bài 6: Thành tế bào cứng giúp tế bào thực vật giữ hình dạng, bảo vệ tế bào và giúp cây đứng vững. Tế bào động vật không có thành tế bào nên có hình dạng linh hoạt hơn.