Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 26: Khóa lưỡng phân? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Khóa lưỡng phân là dãy các cặp câu hỏi đối lập dùng để xác định tên sinh vật. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 26: Khóa lưỡng phân, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Mỗi bước chỉ có hai lựa chọn đối lập, dễ quan sát; các đặc điểm sắp xếp từ khái quát đến chi tiết. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Khóa lưỡng phân, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Khóa lưỡng phân là công cụ giúp xác định tên của một sinh vật dựa trên các đặc điểm hình thái của nó.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 26: Khóa lưỡng phân, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Người sử dụng lần lượt trả lời các câu hỏi, mỗi câu trả lời sẽ dẫn đến một cặp câu hỏi tiếp theo, cho đến khi xác định được tên sinh vật. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Khóa lưỡng phân, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Hãy sử dụng khóa lưỡng phân đơn giản sau để xác định một sinh vật: 1a. Cơ thể có hoa → cây có hoa. 1b. Cơ thể không có hoa → đến 2. 2a. Có rễ, thân, lá thật → cây dương xỉ. 2b. Không có rễ, thân, lá thật → cây rêu.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 26: Khóa lưỡng phân để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Hướng dẫn: Nếu sinh vật không có hoa, em chọn 1b rồi đến câu 2: nếu có rễ, thân, lá thật thì đó là cây dương xỉ; nếu không có thì đó là cây rêu.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao nói tế bào vừa là đơn vị cấu trúc, vừa là đơn vị chức năng của cơ thể sống? ---
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu 3 quy tắc an toàn trong phòng thực hành.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Đổi: a) 1,5 m = … cm; b) 2500 g = … kg; c) 3 phút = … giây; d) 2 L = … mL.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Khóa lưỡng phân là dãy các cặp câu hỏi đối lập dùng để xác định tên sinh vật."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Mỗi bước chỉ có hai lựa chọn đối lập, dễ quan sát; các đặc điểm sắp xếp từ khái quát đến chi tiết."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Khóa lưỡng phân là công cụ giúp xác định tên của một sinh vật dựa trên các đặc điểm hình thái của nó."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Người sử dụng lần lượt trả lời các câu hỏi, mỗi câu trả lời sẽ dẫn đến một cặp câu hỏi tiếp theo, cho đến khi xác định được tên sinh vật."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Khóa lưỡng phân là công cụ giúp xác định tên của một sinh vật dựa trên các đặc điểm hình thái của nó. Khóa lưỡng phân gồm một dãy các cặp câu hỏi đối lập nhau, mỗi cặp đưa ra hai lựa chọn trái ngược về một đặc điểm.
- Tổng kết ghi nhớ: Khóa lưỡng phân là dãy các cặp câu hỏi đối lập dùng để xác định tên sinh vật.; Mỗi bước chỉ có hai lựa chọn đối lập, dễ quan sát; các đặc điểm sắp xếp từ khái quát đến chi tiết.; Cách dùng: quan sát sinh vật, trả lời lần lượt từng cặp câu hỏi cho đến khi xác định được tên sinh vật.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Hãy sử dụng khóa lưỡng phân đơn giản sau để xác định một sinh vật: 1a. Cơ thể có hoa → cây có hoa. 1b. Cơ thể không có hoa → đến 2. 2a. Có rễ, thân, lá thật → cây dương xỉ. 2b. Không có rễ, thân, lá thật → cây rêu.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 26: Khóa lưỡng phân (Khóa lưỡng phân là dãy các cặp câu hỏi đối lập dùng để xác định tên sinh vật.; Mỗi bước chỉ có hai lựa chọn đối lập, dễ quan sát; các đặc điểm sắp xếp từ khái quát đến chi tiết.; Cách dùng: quan sát sinh vật, trả lời lần lượt từng cặp câu hỏi cho đến khi xác định được tên sinh vật.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Hướng dẫn: Nếu sinh vật không có hoa, em chọn 1b rồi đến câu 2: nếu có rễ, thân, lá thật thì đó là cây dương xỉ; nếu không có thì đó là cây rêu.
- Bài 4: Mọi cơ thể sống đều được cấu tạo từ tế bào (đơn vị cấu trúc); mọi hoạt động sống đều diễn ra trong tế bào (đơn vị chức năng).
- Bài 5: Không ăn uống trong phòng thực hành; nghe hướng dẫn trước khi làm; đeo đồ bảo hộ khi cần; không đùa nghịch; báo cáo sự cố ngay; rửa tay sau khi làm thí nghiệm (3 ý đúng là đạt).
- Bài 6: a) 150 cm; b) 2,5 kg; c) 180 giây; d) 2000 mL.