1. Kiến thức trọng tâm
Nguyên sinh vật là nhóm sinh vật đơn bào thuộc giới Nguyên sinh, có kích thước rất nhỏ, chỉ quan sát được dưới kính hiển vi. Cơ thể chúng chỉ gồm một tế bào nhưng vẫn thực hiện được đầy đủ các hoạt động sống như dinh dưỡng, hô hấp, bài tiết, cảm ứng và sinh sản. Một số nguyên sinh vật có khả năng di chuyển bằng roi, lông bơi hoặc chân giả.
Dựa vào cách dinh dưỡng, nguyên sinh vật được chia thành các nhóm: nhóm giống thực vật như tảo lục đơn bào có khả năng quang hợp; nhóm giống động vật như trùng roi, trùng giày, amip ăn các sinh vật nhỏ khác hoặc chất hữu cơ; nhóm giống nấm như nấm nhầy. Một số nguyên sinh vật sống tự do trong nước, đất ẩm; một số sống kí sinh và gây bệnh cho người và động vật, ví dụ trùng sốt rét gây bệnh sốt rét, trùng kiết lị gây bệnh kiết lị.
Nguyên sinh vật có vai trò quan trọng trong tự nhiên. Chúng là mắt xích trong chuỗi thức ăn ở ao, hồ, biển, là nguồn thức ăn cho nhiều động vật nhỏ. Một số nguyên sinh vật còn được dùng làm chỉ thị đánh giá chất lượng nước. Tuy nhiên, cần phòng tránh các nguyên sinh vật gây bệnh bằng cách ăn chín, uống sôi và giữ vệ sinh môi trường.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao không nên uống nước ao, hồ chưa đun sôi?
Giải: Trong nước ao, hồ có thể chứa nhiều nguyên sinh vật gây bệnh như trùng kiết lị, trùng sốt rét và các vi khuẩn khác. Uống nước chưa đun sôi sẽ đưa các sinh vật gây bệnh vào cơ thể, gây tiêu chảy, đau bụng và các bệnh khác. Đun sôi nước diệt được hầu hết các sinh vật gây bệnh nên nước uống trở nên an toàn.
3. Ghi nhớ
- Nguyên sinh vật là sinh vật đơn bào, có đầy đủ hoạt động sống trong một tế bào.
- Có nhóm quang hợp, nhóm ăn sinh vật khác và nhóm kí sinh gây bệnh.
- Nguyên sinh vật là mắt xích quan trọng trong chuỗi thức ăn ở nước.