1. Kiến thức trọng tâm
Sự chuyển hóa năng lượng là quá trình năng lượng chuyển từ dạng này sang dạng khác. Trong tự nhiên và đời sống, sự chuyển hóa năng lượng xảy ra liên tục. Cây xanh chuyển năng lượng ánh sáng thành năng lượng hóa học dự trữ trong chất hữu cơ nhờ quang hợp. Cơ thể người chuyển năng lượng hóa học từ thức ăn thành động năng khi vận động và nhiệt năng giữ ấm cơ thể. Nhà máy thủy điện chuyển thế năng của nước thành động năng rồi thành năng lượng điện.
Các thiết bị trong gia đình đều hoạt động nhờ sự chuyển hóa năng lượng. Quạt điện chuyển năng lượng điện thành động năng làm cánh quạt quay và một phần thành nhiệt năng. Bàn là chuyển năng lượng điện thành nhiệt năng. Loa chuyển năng lượng điện thành năng lượng âm thanh. Pin mặt trời chuyển năng lượng ánh sáng thành năng lượng điện.
Khi năng lượng chuyển hóa, tổng năng lượng không thay đổi nhưng một phần năng lượng chuyển thành dạng khó sử dụng như nhiệt năng tỏa ra môi trường. Vì vậy, hiệu suất sử dụng năng lượng của các thiết bị thường nhỏ hơn . Việc hiểu sự chuyển hóa năng lượng giúp chúng ta chọn thiết bị tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng hiệu quả.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Khi bật đèn pin, năng lượng được chuyển hóa như thế nào?
Giải: Pin chứa năng lượng hóa học. Khi bật đèn pin, năng lượng hóa học trong pin chuyển thành năng lượng điện chạy qua dây tóc bóng đèn. Bóng đèn chuyển năng lượng điện thành năng lượng ánh sáng giúp ta nhìn thấy và một phần thành nhiệt năng làm bóng đèn nóng lên. Như vậy, năng lượng hóa học đã chuyển thành năng lượng điện, rồi thành năng lượng ánh sáng và nhiệt năng.
3. Ghi nhớ
- Sự chuyển hóa năng lượng là quá trình năng lượng chuyển từ dạng này sang dạng khác.
- Mọi thiết bị đều hoạt động nhờ sự chuyển hóa năng lượng.
- Khi chuyển hóa, một phần năng lượng trở thành nhiệt năng tỏa ra môi trường.