Bài tập — Bài 49: Năng lượng hao phí

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 49: Năng lượng hao phí? A. Năng lượng hao phí là phần năng lượng chuyển thành dạng không mong muốn. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 49: Năng lượng hao phí, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Thiết bị có hiệu suất càng cao thì năng lượng hao phí càng ít. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 49: Năng lượng hao phí, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Năng lượng hao phí là phần năng lượng không có ích, bị chuyển thành các dạng năng lượng không mong muốn trong quá trình sử dụng năng lượng. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 49: Năng lượng hao phí, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Khi xe máy chạy, một phần năng lượng từ xăng chuyển thành tiếng ồn và nhiệt năng tỏa ra môi trường.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 49: Năng lượng hao phí, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Một chiếc quạt điện nhận $100,J$ năng lượng điện, trong đó $80,J$ chuyển thành động năng làm cánh quạt quay, $20,J$ chuyển thành nhiệt năng và tiếng ồn. Năng lượng hao phí là bao nhiêu?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 49: Năng lượng hao phí để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Giải: Năng lượng có ích là động năng làm cánh quạt quay: $80,J$ . Năng lượng hao phí là phần chuyển thành nhiệt năng và tiếng ồn: $100 - 80 = 20,J$ . Hiệu suất của quạt là $80%$ . Nếu quạt được bảo dưỡng tốt, năng lượng hao phí sẽ giảm và hiệu suất tăng lên.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu hai nguyên nhân làm suy giảm đa dạng sinh học.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu hai việc làm của học sinh góp phần bảo vệ đa dạng sinh học.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Giải thích vì sao tiêm phòng vaccine có thể phòng được một số bệnh do virus nhưng không phòng được mọi bệnh do virus.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Năng lượng hao phí là phần năng lượng chuyển thành dạng không mong muốn."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Thiết bị có hiệu suất càng cao thì năng lượng hao phí càng ít."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Năng lượng hao phí là phần năng lượng không có ích, bị chuyển thành các dạng năng lượng không mong muốn trong quá trình sử dụng năng lượng."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Khi xe máy chạy, một phần năng lượng từ xăng chuyển thành tiếng ồn và nhiệt năng tỏa ra môi trường."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Năng lượng hao phí là phần năng lượng không có ích, bị chuyển thành các dạng năng lượng không mong muốn trong quá trình sử dụng năng lượng. Ví dụ, khi bóng đèn dây tóc hoạt động, một phần lớn năng lượng điện chuyển thành nhiệt năng làm bóng đèn nóng lên thay vì thành ánh sáng.
- Tổng kết ghi nhớ: Năng lượng hao phí là phần năng lượng chuyển thành dạng không mong muốn.; Thiết bị có hiệu suất càng cao thì năng lượng hao phí càng ít.; Giảm hao phí bằng cách bảo dưỡng thiết bị, tắt thiết bị khi không dùng.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Một chiếc quạt điện nhận $100,J$ năng lượng điện, trong đó $80,J$ chuyển thành động năng làm cánh quạt quay, $20,J$ chuyển thành nhiệt năng và tiếng ồn. Năng lượng hao phí là bao nhiêu?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 49: Năng lượng hao phí (Năng lượng hao phí là phần năng lượng chuyển thành dạng không mong muốn.; Thiết bị có hiệu suất càng cao thì năng lượng hao phí càng ít.; Giảm hao phí bằng cách bảo dưỡng thiết bị, tắt thiết bị khi không dùng.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải: Năng lượng có ích là động năng làm cánh quạt quay: $80,J$ . Năng lượng hao phí là phần chuyển thành nhiệt năng và tiếng ồn: $100 - 80 = 20,J$ . Hiệu suất của quạt là $80%$ . Nếu quạt được bảo dưỡng tốt, năng lượng hao phí sẽ giảm và hiệu suất tăng lên.
Bài 4: Phá rừng; ô nhiễm môi trường; săn bắt quá mức; biến đổi khí hậu; khai thác tài nguyên không hợp lí.
Bài 5: Không xả rác; trồng cây xanh; không mua bán, không săn bắt động vật hoang dã; tuyên truyền bảo vệ môi trường.
Bài 6: Mỗi loại vaccine thường chỉ phòng được một hoặc một số bệnh do một loại virus nhất định, vì hệ miễn dịch nhận biết từng loại virus riêng biệt; virus lại thường xuyên biến đổi, xuất hiện chủng mới nên vaccine cũ có thể kém hiệu quả.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ: Một chiếc quạt điện nhận $100,J$ năng lượng điện, trong đó $80,J$ chuyển thành động năng làm cánh quạt quay, $20,J$ chuyển thành nhiệt năng và tiếng ồn. Năng lượng hao phí là bao nhiêu?

Giải: Năng lượng có ích là động năng làm cánh quạt quay: $80,J$ . Năng lượng hao phí là phần chuyển thành nhiệt năng và tiếng ồn: $100 - 80 = 20,J$ . Hiệu suất của quạt là $80%$ . Nếu quạt được bảo dưỡng tốt, năng lượng hao phí sẽ giảm và hiệu suất tăng lên.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu hai nguyên nhân làm suy giảm đa dạng sinh học.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu hai việc làm của học sinh góp phần bảo vệ đa dạng sinh học.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Năng lượng hao phí là phần năng lượng chuyển thành dạng không mong muốn."
Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Thiết bị có hiệu suất càng cao thì năng lượng hao phí càng ít."
Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Năng lượng hao phí là phần năng lượng không có ích, bị chuyển thành các dạng năng lượng không mong muốn trong quá trình sử dụng năng lượng."
Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Khi xe máy chạy, một phần năng lượng từ xăng chuyển thành tiếng ồn và nhiệt năng tỏa ra môi trường."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Năng lượng hao phí là phần năng lượng không có ích, bị chuyển thành các dạng năng lượng không mong muốn trong quá trình sử dụng năng lượng. Ví dụ, khi bóng đèn dây tóc hoạt động, một phần lớn năng lượng điện chuyển thành nhiệt năng làm bóng đèn nóng lên thay vì thành ánh sáng.
Tổng kết ghi nhớ: Năng lượng hao phí là phần năng lượng chuyển thành dạng không mong muốn.; Thiết bị có hiệu suất càng cao thì năng lượng hao phí càng ít.; Giảm hao phí bằng cách bảo dưỡng thiết bị, tắt thiết bị khi không dùng.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Một chiếc quạt điện nhận $100,J$ năng lượng điện, trong đó $80,J$ chuyển thành động năng làm cánh quạt quay, $20,J$ chuyển thành nhiệt năng và tiếng ồn. Năng lượng hao phí là bao nhiêu?
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 49: Năng lượng hao phí (Năng lượng hao phí là phần năng lượng chuyển thành dạng không mong muốn.; Thiết bị có hiệu suất càng cao thì năng lượng hao phí càng ít.; Giảm hao phí bằng cách bảo dưỡng thiết bị, tắt thiết bị khi không dùng.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải: Năng lượng có ích là động năng làm cánh quạt quay: $80,J$ . Năng lượng hao phí là phần chuyển thành nhiệt năng và tiếng ồn: $100 - 80 = 20,J$ . Hiệu suất của quạt là $80%$ . Nếu quạt được bảo dưỡng tốt, năng lượng hao phí sẽ giảm và hiệu suất tăng lên.

Bài 4: Phá rừng; ô nhiễm môi trường; săn bắt quá mức; biến đổi khí hậu; khai thác tài nguyên không hợp lí.

Bài 5: Không xả rác; trồng cây xanh; không mua bán, không săn bắt động vật hoang dã; tuyên truyền bảo vệ môi trường.

Bài 6: Mỗi loại vaccine thường chỉ phòng được một hoặc một số bệnh do một loại virus nhất định, vì hệ miễn dịch nhận biết từng loại virus riêng biệt; virus lại thường xuyên biến đổi, xuất hiện chủng mới nên vaccine cũ có thể kém hiệu quả.