Bài 7: Đo thời gian

1. Kiến thức trọng tâm

Thời gian là đại lượng dùng để xác định khoảng thời gian diễn ra của một hiện tượng hay sự kiện. Đơn vị đo thời gian trong hệ SI là giây, kí hiệu là s. Các đơn vị thường dùng khác là phút (min), giờ (h), ngày, tuần, tháng, năm. Mối quan hệ giữa các đơn vị: $1,giờ = 60,phút$; $1,phút = 60,giây$; $1,giờ = 3600,giây$; $1,ngày = 24,giờ$.

Dụng cụ đo thời gian là đồng hồ. Có nhiều loại đồng hồ: đồng hồ đeo tay, đồng hồ treo tường, đồng hồ bấm giây, đồng hồ cát, đồng hồ điện tử. Trong phòng thực hành, đồng hồ bấm giây thường được dùng để đo thời gian của các thí nghiệm ngắn, vì nó có thể đo chính xác đến phần mười giây.

Để đo thời gian chính xác, cần thực hiện các bước: chọn đồng hồ phù hợp với khoảng thời gian cần đo; bấm bắt đầu đúng lúc hiện tượng bắt đầu; bấm dừng đúng lúc hiện tượng kết thúc; đọc và ghi kết quả kèm đơn vị. Khi đo các khoảng thời gian rất ngắn, nên đo nhiều lần và lấy giá trị trung bình để giảm sai số.

Ngày nay, người ta còn dùng các đồng hồ nguyên tử có độ chính xác rất cao để làm chuẩn thời gian cho cả thế giới. Việc đo thời gian chính xác có ý nghĩa quan trọng trong đời sống, giao thông, thể thao và nghiên cứu khoa học.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ: Trong giờ thể dục, thầy giáo dùng đồng hồ bấm giây để đo thời gian chạy $60,m$ của bạn An. Đồng hồ chỉ $9,5,s$.

Hướng dẫn: Kết quả đo là $9,5,s$. Nếu thầy giáo bấm chậm $0,3,s$ khi bạn An về đích, kết quả sẽ sai lệch. Vì vậy, người bấm đồng hồ cần tập trung và phản xạ nhanh. Để chính xác hơn, có thể đo ba lần rồi lấy giá trị trung bình.

Bài tập: Đổi $2,5,giờ$ ra phút và giây.

3. Ghi nhớ

• Đơn vị đo thời gian trong hệ SI là giây (s); $1,giờ = 60,phút = 3600,giây$.
• Dụng cụ đo thời gian là đồng hồ; đồng hồ bấm giây dùng để đo các khoảng thời gian ngắn.
• Bấm bắt đầu và dừng đúng thời điểm, đo nhiều lần và lấy giá trị trung bình để giảm sai số.