Phạm vi: Bài 1–17 (Giới thiệu về Khoa học tự nhiên; An toàn trong phòng thực hành; Sử dụng kính lúp; Sử dụng kính hiển vi quang học; Đo chiều dài; Đo khối lượng; Đo thời gian; Đo nhiệt độ; Sự đa dạng của chất; Các thể của chất và sự chuyển thể; Oxygen, không khí; Một số vật liệu; Một số nguyên liệu; Một số nhiên liệu; Một số lương thực, thực phẩm; Hỗn hợp các chất; Tách chất khỏi hỗn hợp)
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Chất là gì? Cho 3 ví dụ về chất.
Bài 2. Nêu 3 tính chất của chất rắn, 3 tính chất của chất lỏng và 3 tính chất của chất khí.
Bài 3. Kể tên các thể của nước và cho ví dụ tương ứng.
Bài 4. Sự nóng chảy là gì? Cho ví dụ.
Bài 5. Sự đông đặc là gì? Cho ví dụ.
Bài 6. Sự bay hơi là gì? Cho ví dụ.
Bài 7. Sự ngưng tụ là gì? Cho ví dụ.
Bài 8. Thành phần chính của không khí gồm những khí nào? Khí nào chiếm tỉ lệ lớn nhất?
Bài 9. Oxygen có vai trò gì đối với con người và sinh vật?
Bài 10. Vật liệu là gì? Kể tên 4 vật liệu thường gặp.
Bài 11. Nguyên liệu là gì? Cho 2 ví dụ.
Bài 12. Nhiên liệu là gì? Cho 3 ví dụ về nhiên liệu.
Bài 13. Lương thực là gì? Thực phẩm là gì? Cho ví dụ mỗi loại.
Bài 14. Hỗn hợp là gì? Cho 2 ví dụ về hỗn hợp.
Bài 15. Hỗn hợp đồng nhất là gì? Cho ví dụ.
Bài 16. Hỗn hợp không đồng nhất là gì? Cho ví dụ.
Bài 17. Để tách cát ra khỏi nước, dùng phương pháp nào? Nêu các bước thực hiện.
Bài 18. Để tách muối ra khỏi nước muối, dùng phương pháp nào? Nêu các bước thực hiện.
Phần 2: Nâng cao
Bài 19. Giải thích vì sao khi phơi quần áo ướt ngoài nắng, quần áo khô nhanh hơn so với phơi trong bóng râm.
Bài 20. Vì sao vào buổi sáng sớm, trên lá cây thường có những giọt sương? Hiện tượng đó liên quan đến quá trình chuyển thể nào?
Bài 21. Một học sinh cho rằng: "Không khí chỉ gồm khí oxygen." Em có đồng ý không? Vì sao?
Bài 22. So sánh vật liệu kim loại và vật liệu nhựa về tính dẫn điện, tính dẫn nhiệt và độ cứng (trình bày ngắn gọn).
Bài 23. Vì sao cần sử dụng nhiên liệu tiết kiệm và hiệu quả? Nêu 2 việc em có thể làm để tiết kiệm nhiên liệu.
Bài 24. Một hỗn hợp gồm: bột sắt, cát và muối ăn. Em hãy đề xuất cách tách riêng từng thành phần ra khỏi hỗn hợp và giải thích.
Bài 25. Vì sao khi đun nước, người ta không đổ nước đầy ấm? Liên hệ với sự chuyển thể của nước.
Bài 26. Nêu 2 cách bảo vệ bầu không khí trong lành mà học sinh có thể thực hiện hằng ngày.
Đáp án
Bài 1. Chất là những gì tạo nên vật thể. Ví dụ: sắt, nước, oxygen, muối ăn, đường.
Bài 2. Rắn: hình dạng và thể tích xác định, khó bị nén. Lỏng: thể tích xác định, hình dạng theo vật chứa, chảy tràn. Khí: không có hình dạng và thể tích xác định, chiếm đầy vật chứa, dễ bị nén.
Bài 3. Thể rắn: nước đá; thể lỏng: nước uống; thể khí: hơi nước.
Bài 4. Sự nóng chảy là quá trình chất chuyển từ thể rắn sang thể lỏng. Ví dụ: nước đá tan thành nước.
Bài 5. Sự đông đặc là quá trình chất chuyển từ thể lỏng sang thể rắn. Ví dụ: nước đông thành đá trong ngăn đá tủ lạnh.
Bài 6. Sự bay hơi là quá trình chất chuyển từ thể lỏng sang thể khí. Ví dụ: nước trong ao bay hơi, quần áo ướt khô dần.
Bài 7. Sự ngưng tụ là quá trình chất chuyển từ thể khí sang thể lỏng. Ví dụ: hơi nước ngưng tụ thành giọt nước trên thành cốc nước đá.
Bài 8. Không khí gồm nitrogen (khoảng 78%), oxygen (khoảng 21%), carbon dioxide và các khí khác (khoảng 1%). Nitrogen chiếm tỉ lệ lớn nhất.
Bài 9. Oxygen cần cho hô hấp của con người, động vật và nhiều sinh vật; giúp duy trì sự sống và tạo năng lượng cho cơ thể.
Bài 10. Vật liệu là chất hoặc hỗn hợp các chất được con người sử dụng làm nguyên liệu đầu vào trong một quá trình sản xuất hoặc chế tạo. Ví dụ: kim loại, nhựa, gỗ, thủy tinh, cao su.
Bài 11. Nguyên liệu là vật liệu thô chưa qua xử lí hoặc mới qua sơ chế, dùng để sản xuất ra vật liệu khác hoặc sản phẩm. Ví dụ: quặng sắt, gỗ tròn, đất sét, cát.
Bài 12. Nhiên liệu là vật liệu khi cháy tỏa ra năng lượng dưới dạng nhiệt và ánh sáng. Ví dụ: than đá, xăng, dầu, khí gas, củi.
Bài 13. Lương thực là thực phẩm chứa nhiều tinh bột, cung cấp năng lượng chính (gạo, ngô, khoai). Thực phẩm là những sản phẩm dùng làm thức ăn (thịt, cá, rau, trứng, sữa).
Bài 14. Hỗn hợp là hai hay nhiều chất trộn lẫn với nhau, mỗi chất vẫn giữ nguyên tính chất của mình. Ví dụ: nước muối, không khí, cát trộn với đường.
Bài 15. Hỗn hợp đồng nhất là hỗn hợp mà các thành phần hòa tan vào nhau, phân bố đều, không nhìn thấy riêng biệt. Ví dụ: nước muối, nước đường.
Bài 16. Hỗn hợp không đồng nhất là hỗn hợp mà các thành phần không hòa tan vào nhau, nhìn thấy riêng biệt. Ví dụ: cát trộn với nước, dầu ăn với nước.
Bài 17. Phương pháp lọc. Các bước: gấp giấy lọc đặt vào phễu, đặt phễu lên bình chứa, rót từ từ hỗn hợp cát và nước qua giấy lọc; cát bị giữ lại trên giấy lọc, nước chảy xuống bình.
Bài 18. Phương pháp cô cạn (bay hơi). Các bước: đổ nước muối vào bát sứ, đun nhẹ; nước bay hơi dần; muối kết tinh còn lại trong bát.
Bài 19. Ngoài nắng nhiệt độ cao hơn và có gió, nước trong quần áo bay hơi nhanh hơn nên quần áo khô nhanh hơn.
Bài 20. Ban đêm nhiệt độ hạ thấp, hơi nước trong không khí ngưng tụ thành giọt nước trên lá cây. Đó là sự ngưng tụ.
Bài 21. Không đồng ý. Không khí gồm nhiều khí: nitrogen khoảng 78%, oxygen khoảng 21%, carbon dioxide và các khí khác khoảng 1%.
Bài 22. Kim loại: dẫn điện tốt, dẫn nhiệt tốt, cứng. Nhựa: cách điện, cách nhiệt, nhẹ, mềm hơn kim loại, khó vỡ.
Bài 23. Vì nhiên liệu hóa thạch có hạn và khi đốt gây ô nhiễm môi trường. Việc làm: tắt điện khi không dùng, đi xe đạp thay xe máy khi đi gần, không lãng phí gas khi nấu ăn.
Bài 24. Dùng nam châm hút bột sắt ra khỏi hỗn hợp. Hòa phần còn lại vào nước: muối tan, cát không tan. Lọc để tách cát. Cô cạn nước muối để thu muối.
Bài 25. Khi đun, nước nóng lên, một phần bay hơi và thể tích nước tăng; nếu đổ đầy ấm, nước sẽ trào ra ngoài gây nguy hiểm và lãng phí.
Bài 26. Trồng cây xanh, không đốt rác, hạn chế dùng xe máy khi đi gần, tiết kiệm điện, không xả rác bừa bãi.
