Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 24: Nước Chăm-pa từ thế kỉ II đến thế kỉ IX? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Thế kỉ II, nước Chăm-pa (Lâm Ấp) hình thành ở ven biển miền Trung.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 24: Nước Chăm-pa từ thế kỉ II đến thế kỉ IX, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Kinh đô đầu tiên ở Trà Kiệu (Quảng Nam). B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 24: Nước Chăm-pa từ thế kỉ II đến thế kỉ IX, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Từ thế kỉ II, ở vùng đất ven biển miền Trung nước ta đã hình thành một vương quốc riêng, gọi là nước Chăm-pa (còn gọi là Lâm Ấp). C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 24: Nước Chăm-pa từ thế kỉ II đến thế kỉ IX, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Về chính trị, Chăm-pa là một vương quốc quân chủ. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 24: Nước Chăm-pa từ thế kỉ II đến thế kỉ IX, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Vì sao thương nghiệp của Chăm-pa phát triển mạnh?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 24: Nước Chăm-pa từ thế kỉ II đến thế kỉ IX để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Chăm-pa nằm ven biển miền Trung, có nhiều cảng biển thuận lợi, nằm trên tuyến đường buôn bán biển nối Trung Quốc với Ấn Độ và các nước Đông Nam Á. Tàu thuyền các nước thường ghé vào các cảng của Chăm-pa để trao đổi hàng hóa, tránh bão, lấy nước ngọt. Nhờ vị trí địa lí thuận lợi đó, thương nghiệp Chăm-pa phát triển mạnh, mang lại nguồn thu lớn cho vương quốc và thúc đẩy giao lưu văn hóa với nhiều nước trong khu vực.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao các cuộc khởi nghĩa thời Bắc thuộc đều thất bại nhưng vẫn có ý nghĩa lịch sử to lớn?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Phân tích nguyên nhân thắng lợi bước đầu của các cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan và Phùng Hưng.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Em có nhận xét gì về chính sách cai trị của nhà Đường đối với nước ta trong các thế kỉ VII – IX?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Thế kỉ II, nước Chăm-pa (Lâm Ấp) hình thành ở ven biển miền Trung."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Kinh đô đầu tiên ở Trà Kiệu (Quảng Nam)."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Từ thế kỉ II, ở vùng đất ven biển miền Trung nước ta đã hình thành một vương quốc riêng, gọi là nước Chăm-pa (còn gọi là Lâm Ấp)."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Về chính trị, Chăm-pa là một vương quốc quân chủ."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Từ thế kỉ II, ở vùng đất ven biển miền Trung nước ta đã hình thành một vương quốc riêng, gọi là nước Chăm-pa (còn gọi là Lâm Ấp). Kinh đô đầu tiên của Chăm-pa đặt ở Trà Kiệu (nay thuộc Quảng Nam).
- Tổng kết ghi nhớ: Thế kỉ II, nước Chăm-pa (Lâm Ấp) hình thành ở ven biển miền Trung.; Kinh đô đầu tiên ở Trà Kiệu (Quảng Nam).; Chính trị: quân chủ, vua nắm mọi quyền hành.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao thương nghiệp của Chăm-pa phát triển mạnh?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 24: Nước Chăm-pa từ thế kỉ II đến thế kỉ IX (Thế kỉ II, nước Chăm-pa (Lâm Ấp) hình thành ở ven biển miền Trung.; Kinh đô đầu tiên ở Trà Kiệu (Quảng Nam).; Chính trị: quân chủ, vua nắm mọi quyền hành.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Chăm-pa nằm ven biển miền Trung, có nhiều cảng biển thuận lợi, nằm trên tuyến đường buôn bán biển nối Trung Quốc với Ấn Độ và các nước Đông Nam Á. Tàu thuyền các nước thường ghé vào các cảng của Chăm-pa để trao đổi hàng hóa, tránh bão, lấy nước ngọt. Nhờ vị trí địa lí thuận lợi đó, thương nghiệp Chăm-pa phát triển mạnh, mang lại nguồn thu lớn cho vương quốc và thúc đẩy giao lưu văn hóa với nhiều nước trong khu vực.
- Bài 4: Vì chúng thể hiện tinh thần yêu nước bất khuất, làm lung lay ách đô hộ, tích lũy kinh nghiệm đấu tranh, tạo tiền đề cho thắng lợi năm 938.
- Bài 5: Được nhân dân ủng hộ rộng rãi; lãnh đạo tài giỏi; lợi dụng thời cơ nhà Đường suy yếu; có chính quyền tự chủ, xây dựng thành lũy, căn cứ vững chắc.
- Bài 6: Nhà Đường cai trị tàn bạo: bắt nộp cống phẩm quý hiếm, bóc lột nặng nề, đàn áp dã man, khiến nhân dân căm phẫn, liên tiếp nổi dậy.