Bài tập — Bài 17: Chương trình máy tính

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 17: Chương trình máy tính? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Chương trình máy tính là thuật toán viết bằng ngôn ngữ lập trình. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 17: Chương trình máy tính, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Các bước tạo chương trình: xác định bài toán, mô tả thuật toán, viết chương trình, chạy thử, gỡ lỗi.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 17: Chương trình máy tính, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Chương trình máy tính là thuật toán được viết bằng một ngôn ngữ lập trình để máy tính có thể hiểu và thực hiện. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 17: Chương trình máy tính, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Quá trình kiểm tra và sửa lỗi được gọi là gỡ lỗi. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 17: Chương trình máy tính, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Bạn Minh muốn viết chương trình tính tổng của hai số. Minh thực hiện như sau:

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 17: Chương trình máy tính để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

1. Xác định bài toán: nhập hai số, tính và in ra tổng của chúng.
2. Mô tả thuật toán: nhập số thứ nhất, nhập số thứ hai, tính tổng, in kết quả.
3. Viết chương trình bằng Scratch: dùng khối lệnh "hỏi và đợi" để nhập hai số, khối lệnh tính tổng, khối lệnh "nói" để in kết quả.
4. Chạy thử với hai số 5 và 7, chương trình in ra 12 là đúng.
5. Chạy thử với hai số khác để kiểm tra thêm.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đúng hay sai? Giải thích ngắn gọn. a) Có thể dùng chung một mật khẩu đơn giản cho mọi tài khoản. b) Sơ đồ tư duy chỉ dùng chữ, không dùng hình ảnh.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Khi nhận được email lạ yêu cầu cung cấp mật khẩu, em nên làm gì? Vì sao?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Em hãy mô tả bằng lời một sơ đồ tư duy cho chủ đề "Kế hoạch ôn tập cuối kì" gồm ý trung tâm và 3 nhánh chính, mỗi nhánh chính có 2 ý nhỏ.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Chương trình máy tính là thuật toán viết bằng ngôn ngữ lập trình."
  • Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Các bước tạo chương trình: xác định bài toán, mô tả thuật toán, viết chương trình, chạy thử, gỡ lỗi."
  • Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chương trình máy tính là thuật toán được viết bằng một ngôn ngữ lập trình để máy tính có thể hiểu và thực hiện."
  • Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Quá trình kiểm tra và sửa lỗi được gọi là gỡ lỗi."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chương trình máy tính là thuật toán được viết bằng một ngôn ngữ lập trình để máy tính có thể hiểu và thực hiện. Để tạo ra một chương trình, người lập trình thực hiện các bước: xác định bài toán cần giải quyết, mô tả thuật toán, viết chương trình bằng ngôn ngữ lập trình, chạy thử chương trình, kiểm tra và sửa lỗi nếu có.
  • Tổng kết ghi nhớ: Chương trình máy tính là thuật toán viết bằng ngôn ngữ lập trình.; Các bước tạo chương trình: xác định bài toán, mô tả thuật toán, viết chương trình, chạy thử, gỡ lỗi.; Chương trình gồm các lệnh theo cấu trúc tuần tự, rẽ nhánh và lặp.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Bạn Minh muốn viết chương trình tính tổng của hai số. Minh thực hiện như sau:
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 17: Chương trình máy tính (Chương trình máy tính là thuật toán viết bằng ngôn ngữ lập trình.; Các bước tạo chương trình: xác định bài toán, mô tả thuật toán, viết chương trình, chạy thử, gỡ lỗi.; Chương trình gồm các lệnh theo cấu trúc tuần tự, rẽ nhánh và lặp.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: 1. Xác định bài toán: nhập hai số, tính và in ra tổng của chúng.

1. Mô tả thuật toán: nhập số thứ nhất, nhập số thứ hai, tính tổng, in kết quả.
2. Viết chương trình bằng Scratch: dùng khối lệnh "hỏi và đợi" để nhập hai số, khối lệnh tính tổng, khối lệnh "nói" để in kết quả.
3. Chạy thử với hai số 5 và 7, chương trình in ra 12 là đúng.
4. Chạy thử với hai số khác để kiểm tra thêm.

• Bài 4: a) Sai — nếu lộ một mật khẩu sẽ mất nhiều tài khoản; nên dùng mật khẩu mạnh, khác nhau cho các tài khoản quan trọng. b) Sai — sơ đồ tư duy thường kết hợp từ khóa ngắn với hình ảnh, màu sắc để dễ ghi nhớ.
• Bài 5: Không cung cấp mật khẩu, không bấm vào đường link lạ, báo cho người lớn. Vì đó có thể là email lừa đảo nhằm đánh cắp tài khoản.
• Bài 6: Ý trung tâm: "Kế hoạch ôn tập cuối kì" ở giữa. 3 nhánh chính, ví dụ: "Môn học cần ôn" (ý nhỏ: Toán, Tiếng Việt), "Thời gian ôn tập" (ý nhỏ: buổi sáng, buổi tối), "Cách ôn tập" (ý nhỏ: làm bài tập, vẽ sơ đồ tư duy).