Bài 9: Thứ tự thực hiện các phép tính

1. Kiến thức trọng tâm

Khi tính giá trị của một biểu thức, em phải thực hiện các phép tính theo đúng thứ tự. Đối với biểu thức không có dấu ngoặc: thực hiện lũy thừa trước, rồi đến nhân và chia (từ trái sang phải), cuối cùng là cộng và trừ (từ trái sang phải). Ví dụ, $2 \cdot 3^2 + 5 = 2 \cdot 9 + 5 = 18 + 5 = 23$.

Đối với biểu thức có dấu ngoặc: thực hiện trong ngoặc tròn $( )$ trước, rồi đến ngoặc vuông $[ ]$, rồi đến ngoặc nhọn ${ }$. Ví dụ, $100 - [20 + (15 - 5)] = 100 - [20 + 10] = 100 - 30 = 70$. Việc tuân thủ thứ tự này đảm bảo mọi người tính cùng một biểu thức đều ra cùng một kết quả. Một lỗi thường gặp là thực hiện phép cộng trước phép nhân, chẳng hạn tính $2 + 3 \cdot 4$ thành $20$ thay vì $14$.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1. Tính $5 + 2 \cdot 6$.

Lời giải: Nhân trước, cộng sau: $5 + 2 \cdot 6 = 5 + 12 = 17$.

Ví dụ 2. Tính $3^2 + 4 \cdot 5$.

Lời giải: Lũy thừa trước: $3^2 + 4 \cdot 5 = 9 + 20 = 29$.

Ví dụ 3. Tính $(8 + 4) : 3$.

Lời giải: Ngoặc trước: $(8 + 4) : 3 = 12 : 3 = 4$.

Ví dụ 4. Tính $50 - {20 - [10 - 5]}$.

Lời giải: $50 - {20 - [10 - 5]} = 50 - {20 - 5} = 50 - 15 = 35$.

3. Ghi nhớ

• Không ngoặc: lũy thừa → nhân, chia → cộng, trừ (trái sang phải).
• Có ngoặc: $( )$ → $[ ]$ → ${ }$, từ trong ra ngoài.
• Nhân, chia có cùng mức ưu tiên; cộng, trừ có cùng mức ưu tiên.
• Luôn kiểm tra thứ tự trước khi tính để tránh sai sót.