Luyện tập 2 trang 25

1. Kiến thức trọng tâm

Bài luyện tập này tiếp tục củng cố phép trừ, phép chia và khả năng vận dụng vào bài toán thực tế. Một kĩ năng quan trọng là ước lượng kết quả trước khi tính: ví dụ, $198 : 21$ gần với $200 : 20 = 10$ nên thương khoảng $9$ hoặc $10$. Việc ước lượng giúp em phát hiện nhanh kết quả sai lệch quá lớn.

Khi giải bài toán có lời văn, em nên tóm tắt đề bằng sơ đồ hoặc bằng các số liệu chính, rồi mới đặt phép tính. Chẳng hạn, bài toán "một cửa hàng có $250$ kg gạo, bán đi $4$ bao mỗi bao $30$ kg, còn lại bao nhiêu?" được tóm tắt là: có $250$ kg, bán $4 \cdot 30 = 120$ kg, còn lại $250 - 120 = 130$ kg. Trình bày rõ ràng từng bước giúp tránh nhầm lẫn.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1. Tính $1000 - 375$.

Lời giải: $1000 - 375 = 625$. Thử lại: $625 + 375 = 1000$, đúng.

Ví dụ 2. Thực hiện phép chia $365 : 12$.

Lời giải: $365 = 12 \cdot 30 + 5$, vậy thương là $30$, số dư là $5$.

Ví dụ 3. Tìm $x$ biết $x : 15 = 11$.

Lời giải: $x = 11 \cdot 15 = 165$.

Ví dụ 4. Một xe chở được $45$ thùng hàng. Hỏi cần ít nhất bao nhiêu chuyến để chở $200$ thùng?

Lời giải: $200 = 45 \cdot 4 + 20$, tức $4$ chuyến chở được $180$ thùng, còn thừa $20$ thùng nên cần thêm $1$ chuyến. Vậy cần ít nhất $5$ chuyến.

3. Ghi nhớ

• Ước lượng kết quả trước khi tính để kiểm soát đáp số.
• Tóm tắt đề trước khi đặt phép tính với bài toán có lời văn.
• Phép chia có dư: $a = b \cdot q + r$, 0 \le r < b.
• Bài toán "cần ít nhất bao nhiêu" thường phải cộng thêm $1$ khi còn dư.