Bài 5: Tia

1. Kiến thức trọng tâm

Tia là hình gồm một điểm gốc và một phần đường thẳng bị chia ra bởi điểm gốc đó, kéo dài vô hạn về một phía. Nếu lấy điểm $O$ làm gốc trên đường thẳng, đường thẳng bị chia thành hai tia đối nhau có chung gốc $O$.

Tia được đặt tên bằng hai chữ cái: chữ cái đầu là gốc của tia, chữ cái sau là một điểm khác thuộc tia. Chẳng hạn, tia $Ox$ có gốc là $O$ và đi qua điểm $x$. Khi đọc tên tia, ta luôn đọc gốc trước, điểm còn lại sau. Hai tia có chung gốc và tạo thành một đường thẳng được gọi là hai tia đối nhau. Ví dụ, trên đường thẳng $xy$, điểm $O$ thuộc đường thẳng, hai tia $Ox$ và $Oy$ là hai tia đối nhau.

Hai tia trùng nhau là hai tia có chung gốc và cùng đi về một phía, tức là mọi điểm của tia này đều thuộc tia kia.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Vẽ đường thẳng $xy$, lấy điểm $O$ thuộc đường thẳng $xy$. Kể tên hai tia đối nhau có gốc $O$.

Lời giải: Điểm $O$ chia đường thẳng $xy$ thành hai tia đối nhau là tia $Ox$ và tia $Oy$.

Ví dụ 2: Cho tia $Ox$. Lấy điểm $A$ thuộc tia $Ox$ và điểm $B$ không thuộc tia $Ox$ nhưng thuộc đường thẳng chứa tia $Ox$. Hỏi tia $Ox$ và tia $OA$ có trùng nhau không? Tia $Ox$ và tia $OB$ có phải hai tia đối nhau không?

Lời giải: Tia $Ox$ và tia $OA$ trùng nhau vì có chung gốc $O$ và cùng đi qua điểm $A$. Tia $Ox$ và tia $OB$ là hai tia đối nhau vì $B$ nằm ở phía ngược lại so với tia $Ox$.

3. Ghi nhớ

• Tia có một gốc và kéo dài vô hạn về một phía.
• Tên tia gồm hai chữ cái: gốc viết trước, điểm thuộc tia viết sau.
• Hai tia đối nhau có chung gốc và tạo thành một đường thẳng.