Bài 6: Đoạn thẳng

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 6: Đoạn thẳng? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Đoạn thẳng $AB$ gồm hai đầu mút $A$, $B$ và tất cả các điểm nằm giữa $A$ và $B$.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 6: Đoạn thẳng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Đoạn thẳng $AB$ và đoạn thẳng $BA$ là một. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 6: Đoạn thẳng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Đoạn thẳng $AB$ là hình gồm điểm $A$, điểm $B$ và tất cả các điểm nằm giữa $A$ và $B$. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 6: Đoạn thẳng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Đoạn thẳng khác với đường thẳng và tia ở chỗ đoạn thẳng bị giới hạn bởi hai đầu mút, không kéo dài vô hạn. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 6: Đoạn thẳng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ 1: Vẽ đoạn thẳng $AB$ dài $5$ cm. Lấy điểm $M$ nằm giữa $A$ và $B$. Hỏi điểm $M$ có thuộc đoạn thẳng $AB$ không? Vì sao?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 6: Đoạn thẳng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Điểm $M$ thuộc đoạn thẳng $AB$, vì đoạn thẳng $AB$ gồm hai đầu mút $A$, $B$ và tất cả các điểm nằm giữa $A$ và $B$.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tính tổng S = 1 − 2 + 3 − 4 + … + 99 − 100.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cho đoạn thẳng AB = 15 cm. Điểm C nằm giữa A và B sao cho AC = 2 × CB. Tính độ dài AC và CB.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Cho đoạn thẳng XY = 20 cm. Gọi M là trung điểm của XY, N là trung điểm của MY. Tính MY, MN và XN.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Đoạn thẳng $AB$ gồm hai đầu mút $A$, $B$ và tất cả các điểm nằm giữa $A$ và $B$."
  • Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Đoạn thẳng $AB$ và đoạn thẳng $BA$ là một."
  • Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Đoạn thẳng $AB$ là hình gồm điểm $A$, điểm $B$ và tất cả các điểm nằm giữa $A$ và $B$."
  • Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Đoạn thẳng khác với đường thẳng và tia ở chỗ đoạn thẳng bị giới hạn bởi hai đầu mút, không kéo dài vô hạn."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Đoạn thẳng $AB$ là hình gồm điểm $A$, điểm $B$ và tất cả các điểm nằm giữa $A$ và $B$. Hai điểm $A$ và $B$ được gọi là hai đầu mút của đoạn thẳng $AB$.
  • Tổng kết ghi nhớ: Đoạn thẳng $AB$ gồm hai đầu mút $A$, $B$ và tất cả các điểm nằm giữa $A$ và $B$.; Đoạn thẳng $AB$ và đoạn thẳng $BA$ là một.; Đoạn thẳng bị giới hạn bởi hai đầu mút, khác với đường thẳng kéo dài vô hạn và tia kéo dài về một phía.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1: Vẽ đoạn thẳng $AB$ dài $5$ cm. Lấy điểm $M$ nằm giữa $A$ và $B$. Hỏi điểm $M$ có thuộc đoạn thẳng $AB$ không? Vì sao?
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 6: Đoạn thẳng (Đoạn thẳng $AB$ gồm hai đầu mút $A$, $B$ và tất cả các điểm nằm giữa $A$ và $B$.; Đoạn thẳng $AB$ và đoạn thẳng $BA$ là một.; Đoạn thẳng bị giới hạn bởi hai đầu mút, khác với đường thẳng kéo dài vô hạn và tia kéo dài về một phía.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Điểm $M$ thuộc đoạn thẳng $AB$, vì đoạn thẳng $AB$ gồm hai đầu mút $A$, $B$ và tất cả các điểm nằm giữa $A$ và $B$.
• Bài 4: Ghép từng cặp (1 − 2) + (3 − 4) + … + (99 − 100) = (−1) × 50 = −50. Vậy S = −50.
• Bài 5: AC + CB = AB = 15 và AC = 2 × CB nên 3 × CB = 15, suy ra CB = 5 (cm), AC = 10 (cm).
• Bài 6: MY = XY : 2 = 10 (cm). MN = MY : 2 = 5 (cm). XN = XM + MN = 10 + 5 = 15 (cm).