Bài 9: Vẽ đoạn thẳng cho biết độ dài

1. Kiến thức trọng tâm

Vẽ đoạn thẳng cho biết độ dài là một kỹ năng cơ bản của hình học lớp 6. Có hai cách vẽ thường dùng: vẽ trên một tia cho trước và vẽ trên một đường thẳng cho trước.

Cách vẽ đoạn thẳng trên tia: cho tia $Ox$ và độ dài $a$ cho trước. Đặt thước sao cho vạch số $0$ trùng với gốc $O$, đánh dấu điểm $M$ tại vạch chỉ số $a$ trên tia $Ox$. Khi đó đoạn thẳng $OM$ có độ dài đúng bằng $a$, tức là $OM = a$. Trên một tia cho trước, ta chỉ vẽ được duy nhất một đoạn thẳng có độ dài cho trước với một đầu mút là gốc của tia.

Cách vẽ đoạn thẳng trên đường thẳng: cho đường thẳng $d$ và độ dài $a$ cho trước. Lấy điểm $A$ thuộc $d$, đặt thước sao cho vạch $0$ trùng với $A$, đánh dấu $B$ tại vạch $a$; khi đó $AB = a$.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Trên tia $Ox$, vẽ đoạn thẳng $OM = 5$ cm.

Lời giải: Đặt thước sao cho vạch số $0$ trùng với gốc $O$. Trên tia $Ox$, đánh dấu điểm $M$ tại vạch chỉ $5$ cm. Khi đó $OM = 5$ cm.

Ví dụ 2: Vẽ đoạn thẳng $AB = 6$ cm. Trên đoạn thẳng $AB$ lấy điểm $M$ sao cho $AM = 2$ cm. Tính $MB$.

Lời giải: Vì $M$ nằm giữa $A$ và $B$ nên $AM + MB = AB$. Do đó $MB = AB - AM = 6 - 2 = 4$ cm.

3. Ghi nhớ

• Muốn vẽ đoạn thẳng có độ dài cho trước, đặt vạch số $0$ của thước trùng với đầu mút đã cho rồi đánh dấu điểm tại vạch chỉ độ dài cần vẽ.
• Trên một tia, với gốc cho trước, chỉ vẽ được duy nhất một đoạn thẳng có độ dài cho trước.
• Trên một đường thẳng, với một đầu mút cho trước, vẽ được hai đoạn thẳng có độ dài cho trước, ở hai phía của điểm đó.