Phần Hình học - Chương 1: Đoạn thẳng

1. Kiến thức trọng tâm

Chương Đoạn thẳng là chương đầu tiên của phần Hình học lớp 6. Chương này giới thiệu những hình cơ bản nhất: điểm, đường thẳng, tia và đoạn thẳng. Học sinh làm quen với cách vẽ hình, cách dùng thước thẳng và thước đo độ dài, đồng thời học cách diễn đạt các quan hệ hình học bằng lời và bằng kí hiệu.

Nội dung chương gồm các bài: Điểm và đường thẳng; Ba điểm thẳng hàng; Đường thẳng đi qua hai điểm; Tia; Đoạn thẳng; Độ dài đoạn thẳng; Khi nào thì $AM + MB = AB$; Vẽ đoạn thẳng cho biết độ dài; Trung điểm của đoạn thẳng. Các bài liên kết chặt chẽ với nhau: điểm là đối tượng cơ bản nhất, từ điểm ta có đường thẳng, tia và đoạn thẳng; từ đoạn thẳng ta học cách đo độ dài và xác định trung điểm.

Một điểm quan trọng là phân biệt rõ các khái niệm dễ nhầm: đường thẳng kéo dài vô hạn về hai phía, tia kéo dài vô hạn về một phía, còn đoạn thẳng bị giới hạn bởi hai đầu mút.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Vẽ đường thẳng $a$, lấy hai điểm $A$, $B$ thuộc đường thẳng $a$ và điểm $C$ không thuộc đường thẳng $a$.

Lời giải: Dùng thước thẳng vẽ đường thẳng $a$. Trên đường thẳng $a$ đánh dấu hai điểm $A$, $B$. Ngoài đường thẳng $a$ đánh dấu điểm $C$. Khi đó ta viết $A \in a$, $B \in a$ và $C \notin a$.

Ví dụ 2: Cho đoạn thẳng $AB = 6$ cm, $M$ là trung điểm của $AB$. Tính $MA$ và $MB$.

Lời giải: Vì $M$ là trung điểm của $AB$ nên $MA = MB = \frac{AB}{2} = \frac{6}{2} = 3$ cm.

3. Ghi nhớ

• Điểm, đường thẳng, tia và đoạn thẳng là các hình cơ bản của chương.
• Đường thẳng không có đầu mút, tia có một đầu mút là gốc, đoạn thẳng có hai đầu mút.
• Khi vẽ hình, cần dùng thước thẳng, vẽ nét rõ ràng và đặt tên hình đúng quy ước.