Bài 13: Hỗn số. Số thập phân. Phần trăm

1. Kiến thức trọng tâm

Hỗn số gồm một phần nguyên và một phần phân số nhỏ hơn $1$. Hỗn số $a\frac{b}{c}$ có nghĩa là $a + \frac{b}{c}$. Muốn đổi hỗn số thành phân số, ta lấy phần nguyên nhân với mẫu số rồi cộng với tử số, kết quả làm tử số mới, giữ nguyên mẫu số: $a\frac{b}{c} = \frac{a \cdot c + b}{c}$. Muốn đổi phân số lớn hơn $1$ thành hỗn số, ta chia tử số cho mẫu số, thương là phần nguyên, số dư là tử số mới.

Số thập phân là số có phần nguyên và phần thập phân, ngăn cách bởi dấu phẩy. Ví dụ: $0,5 = \frac{5}{10} = \frac{1}{2}$; $1,25 = \frac{125}{100} = \frac{5}{4}$. Muốn đổi phân số thập phân thành số thập phân, ta viết tử số rồi đặt dấu phẩy sao cho số chữ số sau dấu phẩy bằng số chữ số $0$ ở mẫu số.

Phần trăm là cách viết phân số có mẫu số bằng $100$. Ta có $1$. Ví dụ: $\frac{1}{2} = 50$; $\frac{1}{4} = 25$; $\frac{3}{4} = 75$.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Đổi $2\frac{1}{3}$ thành phân số.

Lời giải: $2\frac{1}{3} = \frac{2 \cdot 3 + 1}{3} = \frac{7}{3}$.

Ví dụ 2: Đổi $\frac{11}{4}$ thành hỗn số.

Lời giải: Chia $11$ cho $4$ được thương $2$ dư $3$. Vậy $\frac{11}{4} = 2\frac{3}{4}$.

Ví dụ 3: Viết $\frac{3}{5}$ dưới dạng số thập phân và phần trăm.

Lời giải: $\frac{3}{5} = \frac{60}{100} = 0,6 = 60$.

3. Ghi nhớ

• Hỗn số gồm phần nguyên và phần phân số nhỏ hơn $1$.
• Đổi hỗn số thành phân số: tử mới bằng phần nguyên nhân mẫu cộng tử cũ.
• Số thập phân có dấu phẩy tách phần nguyên và phần thập phân.
• $1$; muốn tìm phần trăm, đưa phân số về mẫu $100$.