Luyện tập trang 47

1. Kiến thức trọng tâm

Hỗn số là cách viết gọn một phân số lớn hơn $1$. Hỗn số có dạng $a \dfrac{b}{c}$, trong đó $a$ là phần nguyên, $\dfrac{b}{c}$ là phần phân số nhỏ hơn $1$. Muốn đổi hỗn số thành phân số, ta lấy phần nguyên nhân với mẫu số rồi cộng tử số, giữ nguyên mẫu số: $a \dfrac{b}{c} = \dfrac{a \times c + b}{c}$. Ngược lại, muốn đổi phân số lớn hơn $1$ thành hỗn số, ta chia tử số cho mẫu số, thương là phần nguyên, số dư là tử số mới.

Số thập phân là cách viết khác của phân số thập phân, tức phân số có mẫu số là $10$, $100$, $1000$, ... Ví dụ $0,7 = \dfrac{7}{10}$ và $1,25 = \dfrac{125}{100} = \dfrac{5}{4}$. Khi viết số thập phân, dấu phẩy tách phần nguyên và phần thập phân.

Phần trăm là phân số có mẫu số $100$. Kí hiệu $$ đọc là phần trăm. Ta có $1$. Muốn đổi phân số ra phần trăm, ta nhân phân số với $100$. Muốn đổi phần trăm ra phân số, ta chia số phần trăm cho $100$ rồi rút gọn nếu được.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1. Đổi $2 \dfrac{3}{4}$ thành phân số.

Lời giải: $2 \dfrac{3}{4} = \dfrac{2 \times 4 + 3}{4} = \dfrac{11}{4}$.

Ví dụ 2. Viết $0,75$ dưới dạng phân số và phần trăm.

Lời giải: $0,75 = \dfrac{75}{100} = \dfrac{3}{4} = 75$.

Ví dụ 3. Viết $\dfrac{3}{5}$ dưới dạng phần trăm.

Lời giải: $\dfrac{3}{5} = \dfrac{3}{5} \times 100$.

3. Ghi nhớ

• Hỗn số chỉ dùng khi phân số lớn hơn $1$ và phần phân số nhỏ hơn $1$.
• Đổi hỗn số thành phân số: tử số mới bằng phần nguyên nhân mẫu số cộng tử số cũ.
• Số thập phân giúp viết gọn phân số thập phân, phần trăm giúp so sánh dễ dàng.
• Khi đổi qua lại giữa phân số, số thập phân và phần trăm, luôn kiểm tra lại bằng cách rút gọn.