Luyện tập trang 52

1. Kiến thức trọng tâm

Bài luyện tập này ôn lại cách tìm giá trị phân số của một số cho trước. Quy tắc chung là: muốn tìm $\dfrac{m}{n}$ của số $a$, ta tính $a \times \dfrac{m}{n}$. Khi $a$ và $n$ có ước chung, ta rút gọn $a$ với $n$ trước khi nhân để phép tính gọn hơn. Ví dụ tìm $\dfrac{3}{4}$ của $20$, ta tính $20 : 4 = 5$ rồi $5 \times 3 = 15$.

Trong bài toán có lời văn, bước quan trọng nhất là xác định đâu là số cho trước và đâu là phân số chỉ phần cần tìm. Có bài toán cho hai bước: tìm phần thứ nhất, rồi tìm phần còn lại bằng cách lấy toàn bộ trừ đi phần đã tìm. Có bài toán kết hợp phần trăm: tìm $p$ của $a$ bằng cách tính $a \times \dfrac{p}{100}$.

Ngoài ra, cần chú ý đơn vị của đáp số. Nếu đề bài hỏi số học sinh thì đáp số là học sinh, nếu hỏi quãng đường thì đáp số là ki-lô-mét. Đáp số phải là số không âm và phù hợp với ý nghĩa thực tế.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1. Tìm $\dfrac{3}{5}$ của $35$.

Lời giải: $35 \times \dfrac{3}{5} = (35 : 5) \times 3 = 7 \times 3 = 21$.

Ví dụ 2. Một đoạn đường dài $120$ km. Một xe đã đi được $\dfrac{2}{3}$ đoạn đường. Hỏi xe còn phải đi bao nhiêu ki-lô-mét?

Lời giải: Quãng đường đã đi là $120 \times \dfrac{2}{3} = 80$ (km). Quãng đường còn lại là $120 - 80 = 40$ (km).

Ví dụ 3. Tìm $15$ của $200$.

Lời giải: $200 \times \dfrac{15}{100} = 200 \times \dfrac{3}{20} = 30$.

3. Ghi nhớ

• Muốn tìm $\dfrac{m}{n}$ của $a$, ta tính $a \times \dfrac{m}{n}$.
• Chia trước, nhân sau giúp tính nhanh và ít nhầm lẫn.
• Bài toán hai bước: tìm phần đã biết, rồi lấy toàn bộ trừ đi để tìm phần còn lại.
• Đổi phần trăm về phân số rồi mới nhân.
• Luôn ghi đúng đơn vị và kiểm tra đáp số có hợp lí không.