Đề 1 tiết (Phạm vi: Bài 9 – Bài 13: Châu Phi; vị trí, phạm vi châu Mỹ và sự phát kiến ra châu Mỹ)
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Châu Phi nằm trong khoảng vĩ độ nào? Phần lớn lãnh thổ nằm trong đới khí hậu nào?
Bài 2. Kể tên 3 con sông lớn của châu Phi và nêu đặc điểm mỗi sông (1 dòng).
Bài 3. Nêu đặc điểm địa hình châu Phi.
Bài 4. Trình bày đặc điểm dân cư châu Phi.
Bài 5. Kể tên 3 cảnh quan của châu Phi và nơi phân bố của chúng.
Bài 6. Nêu 3 biện pháp bảo vệ thiên nhiên ở châu Phi.
Bài 7. Cộng hoà Nam Phi có những thế mạnh kinh tế nào?
Bài 8. Châu Mỹ nằm ở bán cầu nào? Nêu các đại dương tiếp giáp châu Mỹ.
Bài 9. Châu Mỹ gồm những bộ phận nào? Kể tên các nước lớn ở mỗi bộ phận.
Bài 10. Ai đã phát kiến ra châu Mỹ? Năm nào? Hành trình diễn ra như thế nào?
Bài 11. Vì sao châu lục mới được đặt tên là châu Mỹ?
Bài 12. Nêu vị trí địa lí của châu Mỹ theo vĩ độ (trải dài từ đâu tới đâu).
Bài 13. Eo biển Bê-ring có ý nghĩa gì về mặt địa lí?
Bài 14. Kể tên 3 đảo lớn ở vùng Ca-ri-bê.
Bài 15. Nêu 2 tác động tích cực và 2 tác động tiêu cực của việc phát kiến ra châu Mỹ.
Bài 16. Đúng hay sai? (a) Châu Mỹ là châu lục duy nhất nằm hoàn toàn ở bán cầu Tây. (b) Cô-lôm-bô là người đầu tiên chứng minh châu Mỹ là một châu lục mới. (c) Châu Phi nối với châu Á qua kênh đào Xuy-ê. (d) Sông A-ma-dôn nằm ở châu Phi.
Bài 17. Điền vào chỗ trống: Châu Phi có diện tích khoảng … triệu km², đứng thứ … thế giới. Sông dài nhất châu Phi là sông …, đỉnh núi cao nhất là ….
Bài 18. Nối cột A với cột B: A: (1) Xa-ha-ra, (2) Công-gô, (3) Ki-li-man-gia-rô, (4) Vic-to-ri-a. B: (a) Hồ lớn nhất châu Phi, (b) Hoang mạc lớn nhất, (c) Sông lưu lượng lớn nhất châu Phi, (d) Đỉnh núi cao nhất châu Phi.
Phần 2: Nâng cao
Bài 19. Giải thích vì sao châu Phi vừa giàu tài nguyên nhưng kinh tế nhiều nước còn chậm phát triển.
Bài 20. So sánh vị trí địa lí châu Phi và châu Mỹ: điểm giống và khác nhau.
Bài 21. Phân tích ảnh hưởng của vị trí địa lí tới khí hậu châu Phi và châu Mỹ.
Bài 22. Vì sao việc phát kiến ra châu Mỹ được xem là sự kiện quan trọng trong lịch sử thế giới?
Bài 23. Trình bày vai trò của sông Nin đối với đời sống và sản xuất ở Bắc Phi.
Bài 24. Đề xuất các giải pháp để Cộng hoà Nam Phi phát triển bền vững.
Bài 25. Giải thích vì sao dân cư châu Mỹ hiện nay rất đa dạng về chủng tộc và văn hoá.
Bài 26. Nêu những thách thức môi trường mà châu Phi đang đối mặt và cách khắc phục.
Đáp án
- Khoảng 35°B–35°N; phần lớn trong đới nóng.
- Nin (dài nhất, chảy qua Bắc Phi), Công-gô (lưu lượng lớn nhất, chảy qua rừng xích đạo), Ni-giê (chảy qua Tây Phi, tạo đồng bằng châu thổ).
- Tương đối cao, phần lớn là sơn nguyên, cao nguyên; bồn địa Công-gô ở giữa; dãy A-tlat ở tây bắc; sơn nguyên Đông Phi có nhiều hồ và núi lửa.
- Đông (hơn 1,4 tỉ người), tăng nhanh, cơ cấu trẻ; phân bố không đều; nhiều dân tộc, ngôn ngữ, tôn giáo; đô thị hoá tăng nhanh.
- Rừng xích đạo (lưu vực Công-gô, vịnh Ghi-nê); xavan (hai phía xích đạo); hoang mạc Xa-ha-ra (Bắc Phi), Na-mip (Tây Nam Phi).
- Lập vườn quốc gia, khu bảo tồn; cấm săn bắt trái phép; trồng rừng; khai thác có quy hoạch; giáo dục môi trường.
- Giàu khoáng sản (vàng, kim cương, bạch kim, than); công nghiệp, dịch vụ phát triển; du lịch hấp dẫn; nông nghiệp thương mại.
- Bán cầu Tây; bắc giáp Bắc Băng Dương, đông giáp Đại Tây Dương, tây giáp Thái Bình Dương.
- Bắc Mỹ (Ca-na-đa, Hoa Kỳ, Mê-hi-cô), Trung Mỹ (Goa-tê-ma-la, Pa-na-ma…), Nam Mỹ (Bra-xin, Ác-hen-ti-na, Chi-lê…).
- Cô-lôm-bô, năm 1492; vượt Đại Tây Dương từ Tây Ban Nha tới vùng Ca-ri-bê.
- Theo tên nhà hàng hải A-mê-ri-gô Ves-pu-xi, người khẳng định đó là châu lục mới.
- Từ vùng cực Bắc (khoảng 72°B) tới cận cực Nam (khoảng 55°N), trải dài qua nhiều đới khí hậu.
- Ngăn cách châu Mỹ với châu Á; là cầu nối di cư của người xưa từ châu Á sang châu Mỹ.
- Cu-ba, Haiti, Ja-mai-ca, Cộng hoà Đô-mi-ni-ca (chọn 3).
- Tích cực: mở rộng giao lưu, buôn bán, trao đổi cây trồng, vật nuôi, khoa học. Tiêu cực: xâm lược, cướp bóc, người bản địa bị đàn áp, dịch bệnh lan truyền, tài nguyên bị khai thác.
- (a) Đúng. (b) Sai — A-mê-ri-gô Ves-pu-xi. (c) Đúng. (d) Sai — A-ma-dôn ở Nam Mỹ.
- 30,3 triệu km²; thứ hai; Nin; Ki-li-man-gia-rô.
- 1-b, 2-c, 3-d, 4-a.
- Tài nguyên phong phú nhưng nhiều nước khai thác thô, xuất khẩu nguyên liệu giá rẻ; công nghiệp chế biến yếu; hạ tầng kém; xung đột, dịch bệnh, biến đổi khí hậu; thiếu vốn và công nghệ.
- Giống: đều tiếp giáp nhiều đại dương; đều trải dài qua nhiều vĩ độ. Khác: châu Phi nằm quanh xích đạo, phần lớn trong đới nóng; châu Mỹ nằm hoàn toàn ở bán cầu Tây, trải dài từ cực Bắc tới cận cực Nam, khí hậu đa dạng hơn.
- Châu Phi nằm trong đới nóng → nóng quanh năm, khô ở nhiều vùng. Châu Mỹ trải dài qua nhiều vĩ độ → khí hậu phân hoá từ hàn đới tới nhiệt đới; địa hình núi cao phía tây ảnh hưởng tới mưa và nhiệt độ.
- Mở ra thời kì giao lưu toàn cầu, kết nối các châu lục; thúc đẩy hàng hải, thương mại, di cư; đồng thời mở đầu quá trình thuộc địa hoá châu Mỹ.
- Cung cấp nước tưới, phù sa, giao thông, thuỷ điện; là cơ sở cho nền văn minh Ai Cập cổ đại và nông nghiệp hiện nay; điều tiết lũ và hạn.
- Đa dạng hoá kinh tế; phát triển năng lượng tái tạo; bảo vệ môi trường khai khoáng; giảm bất bình đẳng; đầu tư giáo dục, y tế, hạ tầng.
- Người Anh-điêng bản địa; người Âu di cư và xâm lược; người Phi bị đưa sang làm nô lệ; người Á di cư sau này; sự giao thoa tạo nên xã hội đa chủng tộc, đa văn hoá.
- Sa mạc hoá, mất rừng, thiếu nước, ô nhiễm, biến đổi khí hậu. Khắc phục: trồng rừng, chống sa mạc hoá, sử dụng nước tiết kiệm, năng lượng sạch, hợp tác quốc tế, nâng cao nhận thức.