Bài tập — Bài 25: Hô hấp tế bào

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 25: Hô hấp tế bào? A. Hô hấp tế bào: phân giải glucose, giải phóng năng lượng ATP. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 25: Hô hấp tế bào, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Diễn ra ở ti thể, cần $O_2$ , thải $CO_2$ và nước. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 25: Hô hấp tế bào, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Hô hấp tế bào là quá trình phân giải chất hữu cơ (chủ yếu là glucose) để giải phóng năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống của tế bào, đồng thời tạo ra khí carbon dioxide và nước. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 25: Hô hấp tế bào, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Phương trình tổng quát: $C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + \text{năng lượng (ATP)}$ Năng lượng giải phóng được tích trữ trong ATP, dạng năng lượng mà tế bào sử dụng trực tiếp cho sinh trưởng, vận chuyển chất, co cơ và nhiều hoạt động khác.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 25: Hô hấp tế bào, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Vì sao khi chạy nhanh, chúng ta thở gấp và tim đập nhanh?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 25: Hô hấp tế bào để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Khi vận động mạnh, cơ bắp cần nhiều năng lượng ATP hơn nên hô hấp tế bào tăng mạnh. Cơ thể thở gấp để lấy thêm $O_2$ và thải $CO_2$ , tim đập nhanh để đưa $O_2$ đến cơ bắp kịp thời. Đây là biểu hiện của nhu cầu hô hấp tế bào tăng cao.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao khi nuôi cá cảnh, cần sục khí oxygen vào bể cá?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Trong trồng trọt, người ta bấm ngọn cây (ngắt ngọn) để làm gì? Liên hệ với cảm ứng và sinh trưởng.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một bạn học sinh cho rằng: "Cảm ứng chỉ có ở động vật, thực vật không có cảm ứng". Em có đồng ý không? Vì sao?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Hô hấp tế bào: phân giải glucose, giải phóng năng lượng ATP."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Diễn ra ở ti thể, cần $O_2$ , thải $CO_2$ và nước."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Hô hấp tế bào là quá trình phân giải chất hữu cơ (chủ yếu là glucose) để giải phóng năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống của tế bào, đồng thời tạo ra khí carbon dioxide và nước."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Phương trình tổng quát: $C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + \text{năng lượng (ATP)}$ Năng lượng giải phóng được tích trữ trong ATP, dạng năng lượng mà tế bào sử dụng trực tiếp cho sinh trưởng, vận chuyển chất, co cơ và nhiều hoạt động khác."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Hô hấp tế bào là quá trình phân giải chất hữu cơ (chủ yếu là glucose) để giải phóng năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống của tế bào, đồng thời tạo ra khí carbon dioxide và nước. Quá trình này diễn ra trong ti thể của tế bào.
- Tổng kết ghi nhớ: Hô hấp tế bào: phân giải glucose, giải phóng năng lượng ATP.; Diễn ra ở ti thể, cần $O_2$ , thải $CO_2$ và nước.; Ba giai đoạn: đường phân, chu trình Krebs, chuỗi truyền electron.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Vì sao khi chạy nhanh, chúng ta thở gấp và tim đập nhanh?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 25: Hô hấp tế bào (Hô hấp tế bào: phân giải glucose, giải phóng năng lượng ATP.; Diễn ra ở ti thể, cần $O_2$ , thải $CO_2$ và nước.; Ba giai đoạn: đường phân, chu trình Krebs, chuỗi truyền electron.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Khi vận động mạnh, cơ bắp cần nhiều năng lượng ATP hơn nên hô hấp tế bào tăng mạnh. Cơ thể thở gấp để lấy thêm $O_2$ và thải $CO_2$ , tim đập nhanh để đưa $O_2$ đến cơ bắp kịp thời. Đây là biểu hiện của nhu cầu hô hấp tế bào tăng cao.
Bài 4: Cá hô hấp bằng mang, lấy oxygen hòa tan trong nước. Sục khí làm tăng lượng oxygen hòa tan trong nước, giúp cá hô hấp tốt, khỏe mạnh; đồng thời giúp nước lưu thông, tránh tù đọng.
Bài 5: Bấm ngọn làm cây không mọc cao tiếp mà phát triển nhiều cành ngang, nhiều lá, nhiều hoa quả hơn. Vì ngọn cây sản sinh hormone ức chế sự phát triển của chồi bên; ngắt ngọn loại bỏ ức chế này, chồi bên phát triển mạnh.
Bài 6: Không đồng ý. Thực vật cũng có cảm ứng: ngọn hướng sáng, rễ hướng nước, cây xấu hổ cụp lá khi chạm vào, hoa nở theo ánh sáng... Chỉ khác là phản ứng của thực vật thường chậm và khó nhận thấy hơn động vật.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

O_2

, thải

CO_2

và nước. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + \text{năng lượng (ATP)}

Năng lượng giải phóng được tích trữ trong ATP, dạng năng lượng mà tế bào sử dụng trực tiếp cho sinh trưởng, vận chuyển chất, co cơ và nhiều hoạt động khác.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ: Vì sao khi chạy nhanh, chúng ta thở gấp và tim đập nhanh?

Lời giải: Khi vận động mạnh, cơ bắp cần nhiều năng lượng ATP hơn nên hô hấp tế bào tăng mạnh. Cơ thể thở gấp để lấy thêm $O_2$ và thải $CO_2$ , tim đập nhanh để đưa $O_2$ đến cơ bắp kịp thời. Đây là biểu hiện của nhu cầu hô hấp tế bào tăng cao.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao khi nuôi cá cảnh, cần sục khí oxygen vào bể cá?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Hô hấp tế bào: phân giải glucose, giải phóng năng lượng ATP."
Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Diễn ra ở ti thể, cần $O_2$ , thải $CO_2$ và nước."
Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Hô hấp tế bào là quá trình phân giải chất hữu cơ (chủ yếu là glucose) để giải phóng năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống của tế bào, đồng thời tạo ra khí carbon dioxide và nước."
Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Phương trình tổng quát: $C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + \text{năng lượng (ATP)}$ Năng lượng giải phóng được tích trữ trong ATP, dạng năng lượng mà tế bào sử dụng trực tiếp cho sinh trưởng, vận chuyển chất, co cơ và nhiều hoạt động khác."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Hô hấp tế bào là quá trình phân giải chất hữu cơ (chủ yếu là glucose) để giải phóng năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống của tế bào, đồng thời tạo ra khí carbon dioxide và nước. Quá trình này diễn ra trong ti thể của tế bào.
Tổng kết ghi nhớ: Hô hấp tế bào: phân giải glucose, giải phóng năng lượng ATP.; Diễn ra ở ti thể, cần $O_2$ , thải $CO_2$ và nước.; Ba giai đoạn: đường phân, chu trình Krebs, chuỗi truyền electron.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Vì sao khi chạy nhanh, chúng ta thở gấp và tim đập nhanh?
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 25: Hô hấp tế bào (Hô hấp tế bào: phân giải glucose, giải phóng năng lượng ATP.; Diễn ra ở ti thể, cần $O_2$ , thải $CO_2$ và nước.; Ba giai đoạn: đường phân, chu trình Krebs, chuỗi truyền electron.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Khi vận động mạnh, cơ bắp cần nhiều năng lượng ATP hơn nên hô hấp tế bào tăng mạnh. Cơ thể thở gấp để lấy thêm $O_2$ và thải $CO_2$ , tim đập nhanh để đưa $O_2$ đến cơ bắp kịp thời. Đây là biểu hiện của nhu cầu hô hấp tế bào tăng cao.

Bài 4: Cá hô hấp bằng mang, lấy oxygen hòa tan trong nước. Sục khí làm tăng lượng oxygen hòa tan trong nước, giúp cá hô hấp tốt, khỏe mạnh; đồng thời giúp nước lưu thông, tránh tù đọng.

Bài 5: Bấm ngọn làm cây không mọc cao tiếp mà phát triển nhiều cành ngang, nhiều lá, nhiều hoa quả hơn. Vì ngọn cây sản sinh hormone ức chế sự phát triển của chồi bên; ngắt ngọn loại bỏ ức chế này, chồi bên phát triển mạnh.

Bài 6: Không đồng ý. Thực vật cũng có cảm ứng: ngọn hướng sáng, rễ hướng nước, cây xấu hổ cụp lá khi chạm vào, hoa nở theo ánh sáng... Chỉ khác là phản ứng của thực vật thường chậm và khó nhận thấy hơn động vật.