1. Kiến thức trọng tâm
Động vật lấy nước và chất dinh dưỡng qua thức ăn và nước uống, sau đó tiêu hóa, hấp thụ vào máu và vận chuyển đến các tế bào. Chất thải được đào thải ra ngoài qua hệ bài tiết.
Tiêu hóa và hấp thụ: Thức ăn được tiêu hóa ở hệ tiêu hóa thành các chất đơn giản: tinh bột thành glucose, protein thành amino acid, lipid thành glycerol và acid béo. Các chất này được hấp thụ qua thành ruột non vào máu. Nước được hấp thụ chủ yếu ở ruột non và ruột già.
Vận chuyển: Máu vận chuyển nước, chất dinh dưỡng và đến tế bào, đồng thời mang và chất thải từ tế bào đến cơ quan bài tiết. Tim đóng vai trò bơm máu đi khắp cơ thể qua hệ mạch máu.
Bài tiết: Thận lọc máu, tạo nước tiểu để thải urea và các chất dư thừa. Da thải mồ hôi (nước và muối). Phổi thải . Nhờ bài tiết, môi trường trong cơ thể luôn ổn định.
Cân bằng nước: Động vật duy trì cân bằng nước nhờ cảm giác khát, hormone và hoạt động của thận. Mất nước nhiều gây mệt mỏi, rối loạn, thậm chí nguy hiểm tính mạng.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao sau khi ăn mặn, chúng ta thường cảm thấy khát nước?
Lời giải: Ăn mặn làm nồng độ muối trong máu tăng, cơ thể cần thêm nước để pha loãng và thải muối thừa qua nước tiểu. Cảm giác khát là tín hiệu nhắc chúng ta uống nước để khôi phục cân bằng nước và muối trong cơ thể.
3. Ghi nhớ
- Động vật lấy nước và dinh dưỡng qua thức ăn, nước uống.
- Ruột non là nơi hấp thụ chất dinh dưỡng chủ yếu.
- Máu vận chuyển dinh dưỡng, và chất thải.
- Thận, da, phổi tham gia bài tiết chất thải.