1. Kiến thức trọng tâm
Thí nghiệm này chứng minh hai hiện tượng: thân cây vận chuyển nước từ rễ lên lá, và lá thoát hơi nước ra môi trường.
Thí nghiệm 1: Chứng minh thân vận chuyển nước.
- Chuẩn bị: Cành hoa trắng (hoa cúc hoặc hoa hồng trắng), cốc nước pha màu thực phẩm đỏ hoặc mực.
- Cách tiến hành: Cắm cành hoa vào cốc nước màu, để nơi có ánh sáng khoảng vài giờ.
- Hiện tượng: Cánh hoa chuyển sang màu đỏ nhạt, cắt ngang thân thấy mạch gỗ nhuộm màu. Kết luận: Nước được vận chuyển từ cốc lên hoa qua mạch gỗ trong thân.
Thí nghiệm 2: Chứng minh lá thoát hơi nước.
- Chuẩn bị: Chậu cây nhỏ, túi nylon trong, dây buộc.
- Cách tiến hành: Trùm túi nylon kín lên một cành lá, buộc chặt miệng túi, để nơi có ánh sáng 1–2 giờ.
- Hiện tượng: Mặt trong túi xuất hiện nhiều giọt nước. Kết luận: Lá đã thoát hơi nước, hơi nước ngưng tụ thành giọt trên túi.
Thí nghiệm đối chứng: Dùng cành cây đã ngắt hết lá trùm túi nylon, mặt trong túi không có giọt nước, chứng tỏ hơi nước đến từ lá.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao thí nghiệm chứng minh lá thoát hơi nước cần trùm túi kín và để nơi có ánh sáng?
Lời giải: Trùm túi kín giữ hơi nước thoát ra không bay mất để quan sát được giọt nước ngưng tụ. Ánh sáng giúp khí khổng mở, thoát hơi nước mạnh hơn nên hiện tượng rõ ràng và nhanh hơn.
3. Ghi nhớ
- Thân vận chuyển nước qua mạch gỗ; lá thoát hơi nước qua khí khổng.
- Nước màu giúp quan sát đường vận chuyển nước trong thân.
- Túi nylon kín giữ hơi nước để quan sát hiện tượng thoát hơi nước.
- Cần thí nghiệm đối chứng để khẳng định hơi nước đến từ lá.