Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 37: Ứng dụng sinh trưởng và phát triển ở sinh vật vào thực tiễn? A. Bấm ngọn, tỉa cành giúp cây phân nhánh, tăng năng suất. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 37: Ứng dụng sinh trưởng và phát triển ở sinh vật vào thực tiễn, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Chất kích thích sinh trưởng phải dùng đúng liều lượng, đúng quy định. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 37: Ứng dụng sinh trưởng và phát triển ở sinh vật vào thực tiễn, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Hiểu biết về sinh trưởng và phát triển giúp con người điều khiển sinh vật phục vụ sản xuất và đời sống. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 37: Ứng dụng sinh trưởng và phát triển ở sinh vật vào thực tiễn, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Trong chăn nuôi: Cung cấp thức ăn đầy đủ, cân đối để vật nuôi sinh trưởng nhanh, khỏe mạnh; điều chỉnh nhiệt độ, ánh sáng chuồng trại; tiêm vaccine, phòng bệnh; dùng hormone sinh trưởng theo đúng quy định để vật nuôi lớn nhanh.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 37: Ứng dụng sinh trưởng và phát triển ở sinh vật vào thực tiễn, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Vì sao nông dân thường bấm ngọn cây bầu, bí?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 37: Ứng dụng sinh trưởng và phát triển ở sinh vật vào thực tiễn để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Bấm ngọn làm mất ưu thế ngọn, cây phân nhánh nhiều hơn, ra nhiều hoa cái, đậu nhiều quả hơn. Đây là ứng dụng sinh trưởng: điều khiển sự phân bố dinh dưỡng để tăng năng suất thay vì để cây mọc dài một ngọn.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu vai trò của quang hợp đối với thực vật.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu vai trò của hô hấp tế bào đối với sinh vật.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Kể tên 3 yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Bấm ngọn, tỉa cành giúp cây phân nhánh, tăng năng suất."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Chất kích thích sinh trưởng phải dùng đúng liều lượng, đúng quy định."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Hiểu biết về sinh trưởng và phát triển giúp con người điều khiển sinh vật phục vụ sản xuất và đời sống."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Trong chăn nuôi: Cung cấp thức ăn đầy đủ, cân đối để vật nuôi sinh trưởng nhanh, khỏe mạnh; điều chỉnh nhiệt độ, ánh sáng chuồng trại; tiêm vaccine, phòng bệnh; dùng hormone sinh trưởng theo đúng quy định để vật nuôi lớn nhanh."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Hiểu biết về sinh trưởng và phát triển giúp con người điều khiển sinh vật phục vụ sản xuất và đời sống. Trong trồng trọt: Bấm ngọn (ngắt ngọn cây) để cây ra nhiều cành, nhiều quả; tỉa cành để cây tập trung dinh dưỡng nuôi quả; dùng chất kích thích sinh trưởng (gibberellin) để kích thích ra hoa, tăng kích thước quả; dùng ánh sáng nhân tạo điều khiển ra hoa trái vụ; chọn giống cây ngắn ngày, năng suất cao.
- Tổng kết ghi nhớ: Bấm ngọn, tỉa cành giúp cây phân nhánh, tăng năng suất.; Chất kích thích sinh trưởng phải dùng đúng liều lượng, đúng quy định.; Vật nuôi cần dinh dưỡng, nhiệt độ, ánh sáng phù hợp.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Vì sao nông dân thường bấm ngọn cây bầu, bí?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 37: Ứng dụng sinh trưởng và phát triển ở sinh vật vào thực tiễn (Bấm ngọn, tỉa cành giúp cây phân nhánh, tăng năng suất.; Chất kích thích sinh trưởng phải dùng đúng liều lượng, đúng quy định.; Vật nuôi cần dinh dưỡng, nhiệt độ, ánh sáng phù hợp.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Bấm ngọn làm mất ưu thế ngọn, cây phân nhánh nhiều hơn, ra nhiều hoa cái, đậu nhiều quả hơn. Đây là ứng dụng sinh trưởng: điều khiển sự phân bố dinh dưỡng để tăng năng suất thay vì để cây mọc dài một ngọn.
- Bài 4: Quang hợp tạo chất hữu cơ nuôi cây, giúp cây sinh trưởng và phát triển; thải oxygen duy trì sự sống của các sinh vật khác.
- Bài 5: Hô hấp tế bào cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động sống: sinh trưởng, vận động, tổng hợp chất, sửa chữa tế bào...
- Bài 6: Ánh sáng, nồng độ carbon dioxide, nước, nhiệt độ. (Kể 3 trong 4.)