1. Kiến thức trọng tâm
Năm 1428, sau thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn, Lê Lợi lên ngôi, lập ra nhà Lê sơ, đưa đất nước bước vào thời kì phát triển thịnh vượng. Dưới thời Lê Thánh Tông (1460 – 1497), Đại Việt đạt tới đỉnh cao phong kiến.
Về chính trị, nhà Lê sơ xây dựng bộ máy nhà nước quân chủ trung ương tập quyền hoàn chỉnh. Năm 1471, vua Lê Thánh Tông chia cả nước thành 13 đạo thừa tuyên, đứng đầu là quan tổng binh và quan án sát. Năm 1483, bộ luật Hồng Đức được ban hành, là bộ luật tiến bộ, bảo vệ quyền lợi của nhân dân, đặc biệt chú ý đến quyền của phụ nữ.
Về kinh tế, nông nghiệp phát triển mạnh nhờ chính sách khai hoang, đắp đê, bảo vệ sản xuất. Thủ công nghiệp và thương nghiệp cũng mở rộng, nhiều làng nghề nổi tiếng, chợ búa tấp nập, Thăng Long là trung tâm kinh tế lớn.
Về văn hóa, giáo dục, Nho giáo trở thành hệ tư tưởng chính thức. Khoa cử được tổ chức đều đặn, giáo dục phát triển. Văn học chữ Hán và chữ Nôm đều đạt thành tựu, tiêu biểu là Nguyễn Trãi với "Bình Ngô đại cáo".
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao thời Lê Thánh Tông được coi là thời kì phát triển thịnh vượng nhất của Đại Việt phong kiến?
Lời giải: Dưới thời Lê Thánh Tông, bộ máy nhà nước được hoàn thiện với hệ thống 13 đạo thừa tuyên, luật pháp chặt chẽ với bộ luật Hồng Đức. Kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp đều phát triển. Giáo dục, khoa cử thịnh đạt, văn hóa rực rỡ. Lãnh thổ được mở rộng, quốc phòng vững mạnh. Tất cả tạo nên một thời kì ổn định và thịnh vượng toàn diện, trở thành khuôn mẫu cho các triều đại sau.
3. Ghi nhớ
- Năm 1428: Lê Lợi lập nhà Lê sơ. Thời Lê Thánh Tông (1460 – 1497) là đỉnh cao.
- Bộ máy nhà nước trung ương tập quyền hoàn chỉnh, chia 13 đạo thừa tuyên (1471).
- Bộ luật Hồng Đức (1483) tiến bộ, bảo vệ quyền lợi nhân dân, chú ý quyền phụ nữ.
- Kinh tế, văn hóa, giáo dục đều phát triển; Nho giáo là hệ tư tưởng chính thức.