1. Kiến thức trọng tâm
Từ đầu thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI, vương quốc Chăm-pa tiếp tục tồn tại và phát triển ở vùng duyên hải miền Trung. Cư dân Chăm-pa sống chủ yếu bằng nghề nông, trồng lúa, kết hợp đánh cá, buôn bán và làm thủ công. Các cảng thị như Hội An, Thị Nại trở thành nơi giao thương sầm uất với các thương nhân nước ngoài.
Về văn hóa, Chăm-pa chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn hóa Ấn Độ, đặc biệt là Ấn Độ giáo. Các tháp Chăm với kiến trúc độc đáo, như khu tháp Mỹ Sơn, là di sản văn hóa đặc sắc còn tồn tại đến ngày nay. Nghệ thuật điêu khắc, âm nhạc, múa của người Chăm đạt trình độ cao.
Ở vùng đất Nam Bộ, từ đầu thế kỉ X, cư dân sinh sống chủ yếu bằng nghề nông, đánh cá. Vùng đất này có vị trí giao thương quan trọng, nằm trên tuyến đường biển nối các khu vực trong và ngoài khu vực.
Quan hệ giữa Chăm-pa và Đại Việt có lúc hòa hiếu, có lúc xung đột. Đến cuối thế kỉ XV, vương quốc Chăm-pa suy yếu dần, phần lớn lãnh thổ sáp nhập vào Đại Việt.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Khu di tích Mỹ Sơn thể hiện những giá trị văn hóa nào của vương quốc Chăm-pa?
Lời giải: Mỹ Sơn là trung tâm tôn giáo lớn của vương quốc Chăm-pa, nơi thờ thần Siva của Ấn Độ giáo. Các tháp Chăm ở đây được xây bằng gạch nung, chạm khắc tinh xảo, thể hiện trình độ kiến trúc và nghệ thuật điêu khắc cao của người Chăm. Mỹ Sơn không chỉ là nơi hành lễ mà còn là bằng chứng về sự tiếp thu văn hóa Ấn Độ và sáng tạo văn hóa bản địa của cư dân Chăm-pa. Ngày nay, Mỹ Sơn được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới.
3. Ghi nhớ
- Vương quốc Chăm-pa phát triển ở duyên hải miền Trung, kinh tế dựa vào nông nghiệp, thương mại biển.
- Văn hóa Chăm-pa chịu ảnh hưởng Ấn Độ giáo, tiêu biểu là kiến trúc tháp Chăm, Mỹ Sơn.
- Vùng Nam Bộ là vùng đất giao thương quan trọng, cư dân sống bằng nông nghiệp và đánh cá.
- Quan hệ Chăm-pa – Đại Việt đan xen hòa hiếu và xung đột; cuối thế kỉ XV, Chăm-pa suy yếu.