1. Kiến thức trọng tâm
Bài học kết lại chương trình Ngữ văn 7 bằng chủ đề sách và cuộc sống: sách là người bạn, người thầy thầm lặng, mở ra cho ta tri thức, cảm xúc và những chân trời mới. Các văn bản viết về niềm vui đọc sách, về những cuốn sách đã thay đổi cuộc đời con người, về cách đọc sách hiệu quả. Học sinh cần hiểu được giá trị của việc đọc sách và hình thành thói quen đọc sách tốt.
Về kiến thức, bài học củng cố cách phân tích văn bản nghị luận, cách nhận biết luận điểm, luận cứ; cách trình bày ý kiến về một vấn đề. Về tập làm văn, học sinh luyện viết bài văn nghị luận về vai trò của sách, biết nêu ý kiến, đưa ra lí lẽ và dẫn chứng từ cuộc sống, từ những cuốn sách em đã đọc.
2. Ví dụ minh họa
Một bài văn nghị luận về sách có thể mở đầu bằng luận điểm: "Sách là ngọn đèn soi sáng tri thức nhân loại". Để chứng minh, tác giả đưa ra dẫn chứng: nhờ đọc sách, con người biết được lịch sử dân tộc, khám phá vũ trụ, học được cách sống đẹp. Dẫn chứng cụ thể như câu chuyện của một nhà khoa học nổi tiếng đã thành công nhờ thói quen đọc sách từ nhỏ sẽ làm cho lập luận thêm thuyết phục.
Khi viết bài về sách, em có thể kể về cuốn sách em yêu thích nhất: nó kể câu chuyện gì, mang lại cho em cảm xúc và bài học gì. Từ đó, em khẳng định: đọc sách không chỉ giúp em học giỏi hơn mà còn giúp em sống nhân hậu, hiểu biết và mơ ước lớn hơn.
3. Ghi nhớ
- Sách là kho tàng tri thức và là người bạn đồng hành của mỗi người.
- Đọc văn nghị luận cần xác định luận điểm, luận cứ và cách lập luận.
- Viết nghị luận cần ý kiến rõ ràng, lí lẽ chặt chẽ, dẫn chứng cụ thể.