1. Kiến thức trọng tâm
- Khái niệm: Đây là bài văn kể lại một sự việc có thật trong cuộc đời của một nhân vật lịch sử, dựa trên tư liệu, sách báo hoặc lời kể đáng tin cậy. Người viết không bịa đặt mà kể lại sự việc theo trình tự hợp lí, đồng thời bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc.
- Chọn nhân vật và sự việc: Nhân vật có thể là anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa như Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi, Hai Bà Trưng. Sự việc cần tiêu biểu, thể hiện rõ phẩm chất của nhân vật, như một trận đánh, một quyết định khó khăn, một việc làm nhân ái.
- Cấu trúc bài văn: Mở bài giới thiệu nhân vật và sự việc sẽ kể; thân bài kể lại sự việc theo trình tự thời gian, nêu hoàn cảnh, diễn biến và kết quả, xen kẽ suy nghĩ, cảm nhận; kết bài nêu ý nghĩa của sự việc và bài học rút ra.
- Yêu cầu khi kể: Cần nêu rõ thời gian, địa điểm, nhân vật liên quan để câu chuyện đáng tin cậy.
- Ngôn ngữ: Câu văn rõ ràng, mạch lạc, dùng từ ngữ trang trọng, phù hợp khi viết về nhân vật lịch sử.
2. Ví dụ minh họa
Em có thể kể về Trần Hưng Đạo trong trận Bạch Đằng năm 1288. Trước hết, em giới thiệu ông là vị tướng tài ba được giao trọng trách chống quân Nguyên Mông. Sau đó, em kể cách ông nghiên cứu địa hình sông Bạch Đằng, cho đóng cọc gỗ dưới lòng sông và chờ thủy triều xuống để đánh bại giặc. Kết quả là quân giặc thảm bại, đất nước giữ được độc lập. Khi kể, em bày tỏ cảm phục trước trí tuệ và lòng yêu nước của ông, đồng thời nêu bài học về sự mưu trí và tinh thần đoàn kết.
3. Ghi nhớ
- Tìm hiểu kĩ tư liệu trước khi viết, chỉ kể những sự việc có thật.
- Kể theo trình tự thời gian, nêu rõ hoàn cảnh, diễn biến, kết quả.
- Xen kẽ cảm xúc, suy nghĩ của bản thân một cách tự nhiên.