Bài tập — Bài 8: Trải nghiệm để trưởng thành

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 8: Trải nghiệm để trưởng thành? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Trải nghiệm là con đường quan trọng giúp con người trưởng thành.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 8: Trải nghiệm để trưởng thành, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Phân tích nhân vật cần chú ý sự thay đổi tâm lí qua các sự việc. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 8: Trải nghiệm để trưởng thành, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Bài học xoay quanh chủ đề trưởng thành qua trải nghiệm: con người lớn lên không chỉ nhờ sách vở mà còn nhờ những lần va vấp, thử thách và khám phá trong cuộc sống. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 8: Trải nghiệm để trưởng thành, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Học sinh cần cảm nhận được giá trị của trải nghiệm và rút ra bài học cho chính mình. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 8: Trải nghiệm để trưởng thành, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Trong một câu chuyện, nhân vật chính là một cô bé nhút nhát, sợ nói trước đám đông. Nhờ tham gia trại hè, cô bé được giao nhiệm vụ dẫn chương trình văn nghệ. Dù run, cô vẫn cố gắng hoàn thành. Sau lần ấy, cô tự tin hơn hẳn. Chi tiết "đôi tay run run cầm mi-crô nhưng giọng nói vẫn vang lên rõ ràng" khắc hoạ sự chuyển biến trong tâm lí nhân vật: từ sợ hãi đến dũng cảm.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 8: Trải nghiệm để trưởng thành để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Khi viết bài kể lại trải nghiệm, em nên kể theo trình tự: trải nghiệm diễn ra khi nào, ở đâu, có những ai; sự việc chính diễn ra ra sao; em đã cảm thấy thế nào và rút ra bài học gì. Tránh kể lan man, hãy tập trung vào sự việc quan trọng nhất và cảm xúc thật của mình.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tìm ba từ láy trong đoạn thơ sau và nêu tác dụng của chúng: > Chiều chiều ra đứng ngõ sau > Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Phân biệt từ ghép và từ láy qua hai ví dụ: "yêu thương" và "rì rào".

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Viết một đoạn văn (6–8 câu) bày tỏ cảm xúc về mái trường thân yêu, trong đó có sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa. ---

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Trải nghiệm là con đường quan trọng giúp con người trưởng thành."
  • Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Phân tích nhân vật cần chú ý sự thay đổi tâm lí qua các sự việc."
  • Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Bài học xoay quanh chủ đề trưởng thành qua trải nghiệm: con người lớn lên không chỉ nhờ sách vở mà còn nhờ những lần va vấp, thử thách và khám phá trong cuộc sống."
  • Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Học sinh cần cảm nhận được giá trị của trải nghiệm và rút ra bài học cho chính mình."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Bài học xoay quanh chủ đề trưởng thành qua trải nghiệm: con người lớn lên không chỉ nhờ sách vở mà còn nhờ những lần va vấp, thử thách và khám phá trong cuộc sống. Các văn bản thuộc thể loại truyện, kí, tản văn, kể về những chuyến đi, những lần thất bại, những trải nghiệm đáng nhớ đã giúp nhân vật hiểu hơn về bản thân và thế giới xung quanh.
  • Tổng kết ghi nhớ: Trải nghiệm là con đường quan trọng giúp con người trưởng thành.; Phân tích nhân vật cần chú ý sự thay đổi tâm lí qua các sự việc.; Kể trải nghiệm cần trình tự rõ ràng, chi tiết tiêu biểu và bài học rút ra.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Trong một câu chuyện, nhân vật chính là một cô bé nhút nhát, sợ nói trước đám đông. Nhờ tham gia trại hè, cô bé được giao nhiệm vụ dẫn chương trình văn nghệ. Dù run, cô vẫn cố gắng hoàn thành. Sau lần ấy, cô tự tin hơn hẳn. Chi tiết "đôi tay run run cầm mi-crô nhưng giọng nói vẫn vang lên rõ ràng" khắc hoạ sự chuyển biến trong tâm lí nhân vật: từ sợ hãi đến dũng cảm.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 8: Trải nghiệm để trưởng thành (Trải nghiệm là con đường quan trọng giúp con người trưởng thành.; Phân tích nhân vật cần chú ý sự thay đổi tâm lí qua các sự việc.; Kể trải nghiệm cần trình tự rõ ràng, chi tiết tiêu biểu và bài học rút ra.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Khi viết bài kể lại trải nghiệm, em nên kể theo trình tự: trải nghiệm diễn ra khi nào, ở đâu, có những ai; sự việc chính diễn ra ra sao; em đã cảm thấy thế nào và rút ra bài học gì. Tránh kể lan man, hãy tập trung vào sự việc quan trọng nhất và cảm xúc thật của mình.
• Bài 4: Đoạn thơ không có từ láy điển hình; "chiều chiều" là điệp ngữ (lặp từ), có tác dụng nhấn mạnh nỗi nhớ da diết. (Bài tập rèn kĩ năng phân biệt điệp ngữ và từ láy.)
• Bài 5: "Yêu thương" là từ ghép (hai tiếng đều có nghĩa, kết hợp tạo nghĩa mới). "Rì rào" là từ láy (tiếng "rào" lặp lại âm đầu "r" của tiếng "rì", mô phỏng âm thanh).
• Bài 6: Chấm theo tiêu chí: có bố cục rõ ràng, cảm xúc chân thành, sử dụng đúng biện pháp nhân hóa, diễn đạt mạch lạc.