Bài tập — Bài 17: Thu thập và phân loại dữ liệu

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 17: Thu thập và phân loại dữ liệu? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Thu thập dữ liệu bằng quan sát, thí nghiệm, phiếu hỏi, phỏng vấn hoặc tra cứu tài liệu. Sau đó phân loại dữ liệu thành các nhóm không chồng chéo và lập bảng thống kê. Luôn kiểm tra tổng số liệu có khớp với số đối tượng được khảo sát hay không.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 17: Thu thập và phân loại dữ liệu, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Dữ liệu có thể là số liệu, như chiều cao, điểm số, nhiệt độ, hoặc dữ liệu không phải là số, như màu sắc yêu thích, môn thể thao ưa thích. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 17: Thu thập và phân loại dữ liệu, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Dữ liệu là những thông tin thu thập được về một đối tượng hoặc một vấn đề nào đó. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 17: Thu thập và phân loại dữ liệu, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Để thu thập dữ liệu, người ta thường dùng các cách như quan sát, làm thí nghiệm, lập phiếu hỏi hoặc phỏng vấn, tra cứu tài liệu. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 17: Thu thập và phân loại dữ liệu, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ. Một lớp 7A có 40 học sinh. Giáo viên muốn biết môn thể thao yêu thích của các bạn để tổ chức hoạt động ngoại khóa. Hãy nêu cách thu thập và phân loại dữ liệu.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 17: Thu thập và phân loại dữ liệu để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải. Cách thu thập: phát phiếu hỏi cho 40 học sinh, mỗi bạn chọn một môn trong danh sách bóng đá, cầu lông, bơi lội, bóng rổ hoặc ghi môn khác. Cách phân loại: đếm số học sinh chọn mỗi môn rồi lập bảng thống kê. Giả sử kết quả là bóng đá $15$ bạn, cầu lông $10$ bạn, bơi lội $8$ bạn, bóng rổ $7$ bạn. Tổng số là $15 + 10 + 8 + 7 = 40$, khớp với sĩ số lớp. Từ bảng này, giáo viên thấy bóng đá được nhiều bạn chọn nhất.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Một hộp có 3 quả bóng đỏ và 7 quả bóng xanh. Lấy ngẫu nhiên 1 quả. Tính xác suất lấy được bóng xanh.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cho tam giác $ABC$ có $AB = 4$ cm, $AC = 6$ cm, $BC = 8$ cm. So sánh các góc của tam giác $ABC$.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Bộ ba đoạn thẳng 5 cm, 7 cm, 9 cm có tạo thành một tam giác không? Vì sao?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Thu thập dữ liệu bằng quan sát, thí nghiệm, phiếu hỏi, phỏng vấn hoặc tra cứu tài liệu. Sau đó phân loại dữ liệu thành các nhóm không chồng chéo và lập bảng thống kê. Luôn kiểm tra tổng số liệu có khớp với số đối tượng được khảo sát hay không."
  • Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Dữ liệu có thể là số liệu, như chiều cao, điểm số, nhiệt độ, hoặc dữ liệu không phải là số, như màu sắc yêu thích, môn thể thao ưa thích."
  • Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Dữ liệu là những thông tin thu thập được về một đối tượng hoặc một vấn đề nào đó."
  • Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Để thu thập dữ liệu, người ta thường dùng các cách như quan sát, làm thí nghiệm, lập phiếu hỏi hoặc phỏng vấn, tra cứu tài liệu."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Dữ liệu là những thông tin thu thập được về một đối tượng hoặc một vấn đề nào đó. Dữ liệu có thể là số liệu, như chiều cao, điểm số, nhiệt độ, hoặc dữ liệu không phải là số, như màu sắc yêu thích, môn thể thao ưa thích.
  • Tổng kết ghi nhớ: Thu thập dữ liệu bằng quan sát, thí nghiệm, phiếu hỏi, phỏng vấn hoặc tra cứu tài liệu. Sau đó phân loại dữ liệu thành các nhóm không chồng chéo và lập bảng thống kê. Luôn kiểm tra tổng số liệu có khớp với số đối tượng được khảo sát hay không.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ. Một lớp 7A có 40 học sinh. Giáo viên muốn biết môn thể thao yêu thích của các bạn để tổ chức hoạt động ngoại khóa. Hãy nêu cách thu thập và phân loại dữ liệu.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 17: Thu thập và phân loại dữ liệu (Thu thập dữ liệu bằng quan sát, thí nghiệm, phiếu hỏi, phỏng vấn hoặc tra cứu tài liệu. Sau đó phân loại dữ liệu thành các nhóm không chồng chéo và lập bảng thống kê. Luôn kiểm tra tổng số liệu có khớp với số đối tượng được khảo sát hay không.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải. Cách thu thập: phát phiếu hỏi cho 40 học sinh, mỗi bạn chọn một môn trong danh sách bóng đá, cầu lông, bơi lội, bóng rổ hoặc ghi môn khác. Cách phân loại: đếm số học sinh chọn mỗi môn rồi lập bảng thống kê. Giả sử kết quả là bóng đá $15$ bạn, cầu lông $10$ bạn, bơi lội $8$ bạn, bóng rổ $7$ bạn. Tổng số là $15 + 10 + 8 + 7 = 40$, khớp với sĩ số lớp. Từ bảng này, giáo viên thấy bóng đá được nhiều bạn chọn nhất.
• Bài 4: $\frac{7}{3 + 7} = \frac{7}{10}$.
• Bài 5: BC > AC > AB nên \hat{A} > \hat{B} > \hat{C}.
• Bài 6: Có, vì 5 + 7 > 9; 5 + 9 > 7; 7 + 9 > 5 (thỏa mãn bất đẳng thức tam giác).