Bài 18: Biểu đồ hình quạt tròn

1. Kiến thức trọng tâm

Biểu đồ hình quạt tròn dùng để biểu diễn tỉ lệ phần trăm của từng phần trong toàn bộ dữ liệu. Hình tròn tượng trưng cho $100$, mỗi phần dữ liệu được vẽ thành một hình quạt với số đo góc tương ứng với tỉ lệ của nó. Công thức tính góc ở tâm của mỗi hình quạt là: số đo góc bằng tỉ lệ phần trăm nhân với $360^\circ$. Ví dụ, phần chiếm $25$ có góc ở tâm bằng $25$.

Khi đọc biểu đồ hình quạt tròn, ta dựa vào diện tích các hình quạt và chú thích đi kèm để biết mỗi phần chiếm bao nhiêu phần trăm. Biểu đồ này rất tiện khi muốn so sánh tỉ trọng của các phần trong một tổng thể, chẳng hạn tỉ lệ học sinh thích các môn thể thao khác nhau. Tuy nhiên, biểu đồ hình quạt tròn không thể hiện giá trị tuyệt đối nếu chỉ cho tỉ lệ phần trăm. Muốn tính giá trị cụ thể của một phần, ta lấy tỉ lệ phần trăm nhân với tổng số liệu.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ. Kết quả khảo sát môn thể thao yêu thích của 40 học sinh: bóng đá $40$, cầu lông $25$, bơi lội $20$, bóng rổ $15$. Tính số đo góc ở tâm của mỗi hình quạt và số học sinh thích mỗi môn.

Lời giải. Góc ở tâm của các hình quạt là:

• Bóng đá: $40$, số học sinh: $40$ bạn.
• Cầu lông: $25$, số học sinh: $25$ bạn.
• Bơi lội: $20$, số học sinh: $20$ bạn.
• Bóng rổ: $15$, số học sinh: $15$ bạn.

Kiểm tra: $144^\circ + 90^\circ + 72^\circ + 54^\circ = 360^\circ$ và $16 + 10 + 8 + 6 = 40$.

3. Ghi nhớ

Hình tròn tương ứng $100$. Góc ở tâm của mỗi hình quạt bằng tỉ lệ phần trăm nhân với $360^\circ$. Tổng các góc ở tâm bằng $360^\circ$ và tổng các tỉ lệ bằng $100$. Muốn tìm giá trị cụ thể, lấy tỉ lệ phần trăm nhân với tổng số liệu.