1. Kiến thức trọng tâm
Khí hậu và nước là hai tài nguyên thiên nhiên quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến mọi hoạt động kinh tế của Việt Nam. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa mang lại nhiệt độ cao quanh năm và lượng mưa dồi dào, tạo điều kiện cho nông nghiệp phát triển đa dạng. Nhiệt độ trung bình năm khoảng , tổng nhiệt độ tích lũy lớn giúp cây trồng sinh trưởng nhanh, có thể gieo trồng nhiều vụ trong năm. Ánh sáng dồi dào là nguồn năng lượng cho quang hợp và cho ngành năng lượng mặt trời.
Tài nguyên nước bao gồm nước mặt (sông, hồ) và nước ngầm, đóng vai trò thiết yếu trong sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt. Các sông lớn như sông Hồng, sông Mê Kông cung cấp nước tưới cho hàng triệu héc-ta lúa, đồng thời là tuyến giao thông thủy quan trọng. Thủy năng của các dòng sông là cơ sở cho ngành thủy điện, cung cấp phần lớn điện năng cho cả nước. Khí hậu và nước còn tạo nên tiềm năng du lịch: khí hậu mát mẻ ở Đà Lạt, Sa Pa thu hút du khách; các bãi biển, vịnh, đảo là tài sản du lịch lớn.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao Đồng bằng sông Cửu Long được gọi là "vựa lúa" của cả nước?
Lời giải: Đồng bằng sông Cửu Long có khí hậu nóng ẩm quanh năm, lượng mưa lớn, mạng lưới sông ngòi, kênh rạch dày đặc cung cấp nước tưới dồi dào. Đất phù sa màu mỡ kết hợp với khí hậu thuận lợi giúp cây lúa sinh trưởng tốt, cho năng suất cao, có thể trồng hai đến ba vụ một năm. Nhờ đó, vùng này đóng góp phần lớn sản lượng lúa gạo xuất khẩu của Việt Nam.
3. Ghi nhớ
- Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa tạo điều kiện phát triển nông nghiệp đa dạng, nhiều vụ trong năm.
- Tài nguyên nước phục vụ tưới tiêu, thủy điện, giao thông thủy và sinh hoạt.
- Khí hậu và nước còn là tiềm năng du lịch quan trọng.
- Cần khai thác hợp lí, tiết kiệm và bảo vệ tài nguyên khí hậu, nước.