Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 1: Tôn trọng, thuyết phục và ứng xử để người thân hài lòng? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Tôn trọng ý kiến của người thân là nền tảng của gia đình hạnh phúc. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 1: Tôn trọng, thuyết phục và ứng xử để người thân hài lòng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Thuyết phục bằng lí lẽ và thái độ lễ phép, không tranh cãi gay gắt.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 1: Tôn trọng, thuyết phục và ứng xử để người thân hài lòng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Trong gia đình, mỗi người có suy nghĩ và mong muốn riêng, vì vậy đôi khi sẽ có những ý kiến khác nhau. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 1: Tôn trọng, thuyết phục và ứng xử để người thân hài lòng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Tôn trọng không có nghĩa là luôn đồng ý với mọi điều, mà là lắng nghe, thấu hiểu và không xúc phạm người khác. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 1: Tôn trọng, thuyết phục và ứng xử để người thân hài lòng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Hương muốn tham gia câu lạc bộ bóng rổ của trường, nhưng mẹ lo lắng việc tập luyện sẽ ảnh hưởng đến học tập. Thay vì giận dỗi, Hương bình tĩnh trình bày với mẹ: câu lạc bộ chỉ tập hai buổi một tuần vào buổi chiều, Hương hứa sẽ hoàn thành bài tập trước khi đi tập và giữ kết quả học tập ổn định. Hương còn mời mẹ đến xem buổi tập thử của câu lạc bộ.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 1: Tôn trọng, thuyết phục và ứng xử để người thân hài lòng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Nghe Hương trình bày có lí lẽ và thái độ lễ phép, mẹ đã đồng ý cho Hương tham gia với điều kiện Hương giữ đúng lời hứa. Hương rất vui và càng cố gắng học tập tốt hơn để mẹ yên tâm. Câu chuyện cho thấy biết tôn trọng và thuyết phục đúng cách sẽ giúp em đạt được điều mình mong muốn mà vẫn giữ được hòa khí trong gia đình.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Tình huống: Bạn Bình thấy bạn bị bắt nạt nhưng sợ bị trả thù nên im lặng. Em hãy khuyên Bình.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu 3 hậu quả của bắt nạt học đường đối với người bị bắt nạt.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tình huống: Hai bạn thân cãi nhau vì hiểu lầm. Em hãy đề xuất cách hòa giải.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Tôn trọng ý kiến của người thân là nền tảng của gia đình hạnh phúc."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Thuyết phục bằng lí lẽ và thái độ lễ phép, không tranh cãi gay gắt."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Trong gia đình, mỗi người có suy nghĩ và mong muốn riêng, vì vậy đôi khi sẽ có những ý kiến khác nhau."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Tôn trọng không có nghĩa là luôn đồng ý với mọi điều, mà là lắng nghe, thấu hiểu và không xúc phạm người khác."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Trong gia đình, mỗi người có suy nghĩ và mong muốn riêng, vì vậy đôi khi sẽ có những ý kiến khác nhau. Để gia đình luôn hòa thuận, em cần biết tôn trọng ý kiến của người thân, đồng thời biết cách thuyết phục một cách lịch sự khi em có quan điểm khác.
- Tổng kết ghi nhớ: Tôn trọng ý kiến của người thân là nền tảng của gia đình hạnh phúc.; Thuyết phục bằng lí lẽ và thái độ lễ phép, không tranh cãi gay gắt.; Quan tâm người thân bằng những việc làm cụ thể hằng ngày.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Hương muốn tham gia câu lạc bộ bóng rổ của trường, nhưng mẹ lo lắng việc tập luyện sẽ ảnh hưởng đến học tập. Thay vì giận dỗi, Hương bình tĩnh trình bày với mẹ: câu lạc bộ chỉ tập hai buổi một tuần vào buổi chiều, Hương hứa sẽ hoàn thành bài tập trước khi đi tập và giữ kết quả học tập ổn định. Hương còn mời mẹ đến xem buổi tập thử của câu lạc bộ.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 1: Tôn trọng, thuyết phục và ứng xử để người thân hài lòng (Tôn trọng ý kiến của người thân là nền tảng của gia đình hạnh phúc.; Thuyết phục bằng lí lẽ và thái độ lễ phép, không tranh cãi gay gắt.; Quan tâm người thân bằng những việc làm cụ thể hằng ngày.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Nghe Hương trình bày có lí lẽ và thái độ lễ phép, mẹ đã đồng ý cho Hương tham gia với điều kiện Hương giữ đúng lời hứa. Hương rất vui và càng cố gắng học tập tốt hơn để mẹ yên tâm. Câu chuyện cho thấy biết tôn trọng và thuyết phục đúng cách sẽ giúp em đạt được điều mình mong muốn mà vẫn giữ được hòa khí trong gia đình.
- Bài 4: Gợi ý: khuyên Bình không im lặng vì im lặng khiến hành vi xấu tiếp diễn; Bình có thể báo thầy cô một cách kín đáo, cùng bạn bè lên tiếng bảo vệ bạn.
- Bài 5: Gợi ý: buồn bã, lo lắng, sợ đến trường; mất tự tin; ảnh hưởng học tập; ảnh hưởng sức khỏe.
- Bài 6: Gợi ý: lắng nghe cả hai phía; giúp hai bạn nói rõ hiểu lầm; đề xuất lời xin lỗi và cách làm hòa.