Phạm vi: Toàn HK2 — Chủ đề 3: Trách nhiệm với bản thân; Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân; Chủ đề 5: Em với gia đình; Chủ đề 6: Em với cộng đồng; Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường; Chủ đề 8: Khám phá thế giới nghề nghiệp; Chủ đề 9: Hiểu bản thân - Chọn đúng nghề.
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Nêu ba việc làm thể hiện em là người tiêu dùng thông thái.
Bài 2. Nêu ba việc làm thể hiện em biết tiết kiệm và thực hiện công việc gia đình.
Bài 3. Khi bạn rủ em tham gia bắt nạt học đường, em sẽ ứng xử như thế nào?
Bài 4. Nêu hai cách rèn luyện sự tự chủ trong học tập.
Bài 5. Để thuyết phục người thân đồng ý với một việc làm đúng, em cần làm gì? Nêu hai việc.
Bài 6. Hoạt động thiện nguyện ở địa phương có ý nghĩa gì? Nêu hai ý nghĩa.
Bài 7. Nêu hai việc làm góp phần bảo vệ môi trường ở địa phương.
Bài 8. Khi truyền thông về biện pháp phòng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai, em cần đảm bảo điều gì?
Bài 9. Hứng thú nghề nghiệp là gì? Nêu một ví dụ.
Bài 10. Hiểu bản thân giúp em chọn đúng nghề như thế nào? Giải thích ngắn gọn.
Bài 11. Nêu hai yêu cầu của một nghề mà em biết.
Bài 12. Khi rèn luyện, học tập theo định hướng nghề nghiệp, em cần làm gì? Nêu hai việc.
Bài 13. Khả năng tranh biện, thương thuyết giúp em điều gì? Nêu hai điều.
Bài 14. Khi em muốn mở một cửa hàng kinh doanh nhỏ, em cần làm gì trước tiên? Nêu hai việc.
Bài 15. Nêu hai việc làm thể hiện em tôn trọng người thân trong gia đình.
Bài 16. Khi em mắc lỗi, hành động có trách nhiệm là gì?
Bài 17. Nêu các bước cơ bản để lập kế hoạch một hoạt động thiện nguyện.
Bài 18. Cảnh quan thiên nhiên quê hương em có những gì? Nêu hai cảnh quan và cách bảo vệ chúng.
Phần 2: Nâng cao
Bài 19. Em hãy nêu một nghề mà em hứng thú, nêu những yêu cầu của nghề đó và kể những việc em đang làm để rèn luyện, học tập theo định hướng nghề nghiệp ấy.
Bài 20. Em hãy lập kế hoạch chi tiết cho một hoạt động truyền thông về biện pháp phòng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai ở địa phương.
Bài 21. Lớp em dự định tổ chức hoạt động thăm hỏi, tặng quà cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn trong thôn. Em hãy lập kế hoạch chi tiết cho hoạt động này.
Bài 22. Em hãy viết một đoạn ngắn (4–5 câu) kể về một lần em đã thuyết phục người thân đồng ý cho em tham gia một hoạt động ở địa phương. Em đã nói những gì và kết quả ra sao?
Bài 23. Một bạn trong lớp thường xuyên bị các bạn khác bắt nạt. Em hãy nêu cách em giúp đỡ bạn và cách em thuyết phục các bạn khác dừng hành vi bắt nạt.
Bài 24. Em hãy đề xuất ba hoạt động bảo vệ môi trường mà lớp em có thể thực hiện ở địa phương và nêu ý nghĩa của mỗi hoạt động.
Bài 25. Em hãy nêu hai tình huống trong cuộc sống cần kĩ năng tranh biện, thương thuyết và viết câu tranh biện, thương thuyết phù hợp cho mỗi tình huống.
Bài 26. Em hãy lập một kế hoạch tiết kiệm trong gia đình trong một tháng, gồm ít nhất bốn việc cụ thể và cách kiểm tra kết quả.
Bài 27. Em hãy viết một đoạn ngắn (4–5 câu) về ước mơ nghề nghiệp của em: em muốn làm nghề gì, vì sao em chọn nghề đó và em sẽ làm gì để đạt được ước mơ.
Bài 28. Em hãy nêu các bước để lập kế hoạch kinh doanh đơn giản cho một cửa hàng nhỏ (ví dụ: bán đồ dùng học tập) và giải thích vì sao mỗi bước cần thiết.
Đáp án
Bài 1. Lập danh sách thứ cần mua; so sánh giá và chất lượng; kiểm tra hạn sử dụng, nguồn gốc; không mua đồ không cần thiết; giữ hóa đơn.
Bài 2. Tắt điện, nước khi không dùng; dùng đồ dùng cẩn thận; phụ giúp bố mẹ quét nhà, rửa bát; sắp xếp góc học tập gọn gàng; giữ gìn đồ dùng để dùng lâu.
Bài 3. Từ chối tham gia; khuyên bạn dừng lại; an ủi bạn bị bắt nạt; báo với thầy cô hoặc người lớn tin cậy nếu cần.
Bài 4. Lập thời gian biểu và thực hiện đúng; tắt điện thoại khi học; tự nhắc nhở mục tiêu học tập; nhờ bạn bè, thầy cô nhắc nhở.
Bài 5. Trình bày lý do rõ ràng, lễ phép; lắng nghe ý kiến người thân; nêu lợi ích của việc làm; cam kết hoàn thành tốt việc học và việc nhà.
Bài 6. Giúp đỡ người khó khăn; gắn kết cộng đồng; rèn luyện bản thân; lan tỏa việc làm tốt.
Bài 7. Trồng cây xanh; phân loại rác; dọn vệ sinh khu phố; tiết kiệm điện, nước; không xả rác xuống sông, suối.
Bài 8. Đảm bảo thông tin chính xác từ nguồn tin cậy, dễ hiểu và dễ thực hiện; không bịa đặt thông tin gây hoang mang.
Bài 9. Hứng thú nghề nghiệp là sự yêu thích, tò mò và mong muốn tìm hiểu, trải nghiệm một nghề nào đó. Ví dụ: thích nghề bác sĩ vì muốn chữa bệnh cứu người.
Bài 10. Hiểu bản thân (điểm mạnh, điểm hạn chế, sở thích, khả năng) giúp em chọn nghề phù hợp với con người mình, từ đó học tập và làm việc tốt hơn.
Bài 11. Học sinh nêu hai yêu cầu của một nghề cụ thể (ví dụ: nghề giáo viên cần kiến thức vững, kĩ năng sư phạm, lòng yêu trẻ).
Bài 12. Tìm hiểu yêu cầu của nghề; rèn luyện kiến thức, kĩ năng liên quan; học tập chăm chỉ; tham gia hoạt động trải nghiệm liên quan đến nghề.
Bài 13. Giúp em trình bày quan điểm rõ ràng, thuyết phục; tôn trọng ý kiến người khác; giải quyết mâu thuẫn một cách ôn hòa; đạt được thỏa thuận trong học tập và cuộc sống.
Bài 14. Tìm hiểu thị trường; xác định mặt hàng, khách hàng; lập kế hoạch kinh doanh đơn giản; tính toán vốn và chi phí.
Bài 15. Lắng nghe ý kiến người thân; nói năng lễ phép; giúp đỡ việc nhà; không cãi lại khi bất đồng mà trình bày ý kiến bình tĩnh.
Bài 16. Nhận lỗi, xin lỗi và sửa chữa lỗi của mình; không đổ lỗi cho người khác; rút kinh nghiệm để không lặp lại.
Bài 17. Xác định mục đích và đối tượng; khảo sát nhu cầu; lập danh sách đồ cần quyên góp và kinh phí; phân công nhiệm vụ; thực hiện; tổng kết, rút kinh nghiệm.
Bài 18. Học sinh nêu hai cảnh quan thiên nhiên ở quê hương (ví dụ: sông, hồ, cánh đồng, rừng, đồi) và cách bảo vệ (không xả rác, trồng cây, giữ gìn vệ sinh).
Bài 19. Học sinh nêu một nghề hứng thú, yêu cầu của nghề đó và việc đang làm để rèn luyện theo định hướng nghề (ví dụ: tìm hiểu thông tin về nghề, học tốt các môn liên quan, rèn kĩ năng cần thiết, tham gia hoạt động trải nghiệm).
Bài 20. Kế hoạch gồm: mục đích, đối tượng; tìm hiểu thông tin chính xác; chọn hình thức truyền thông phù hợp (bài thuyết trình, tờ rơi, loa phát thanh); phân công nhiệm vụ; thời gian, địa điểm; thực hiện; tổng kết, rút kinh nghiệm.
Bài 21. Kế hoạch gồm: mục đích, đối tượng; khảo sát nhu cầu; danh sách quà và kinh phí; phân công nhiệm vụ; thời gian, địa điểm; cách thực hiện; tổng kết, rút kinh nghiệm.
Bài 22. Học sinh kể lại tình huống, lời thuyết phục của mình và kết quả. Đủ 3 ý đạt tối đa.
Bài 23. An ủi, động viên bạn bị bắt nạt; từ chối tham gia bắt nạt; khuyên các bạn dừng lại, giải thích hành vi bắt nạt gây tổn thương; báo với thầy cô hoặc người lớn tin cậy nếu tình hình nghiêm trọng.
Bài 24. Ba hoạt động bảo vệ môi trường (ví dụ: trồng cây xanh; dọn vệ sinh khu phố; phân loại rác) kèm ý nghĩa của mỗi hoạt động.
Bài 25. Hai tình huống cần tranh biện, thương thuyết (ví dụ: thuyết phục bạn cùng nhóm phân công công việc công bằng; thương thuyết với người bán để mua đồ với giá hợp lý) kèm câu tranh biện, thương thuyết lịch sự, có lý lẽ cho mỗi tình huống.
Bài 26. Kế hoạch gồm ít nhất bốn việc cụ thể (ví dụ: tắt điện khi ra khỏi phòng; khóa vòi nước khi đánh răng; dùng giấy hai mặt; lập danh sách trước khi mua sắm) và cách kiểm tra (ghi chép hằng ngày, cuối tháng cùng bố mẹ đối chiếu hóa đơn điện, nước và chi tiêu).
Bài 27. Học sinh viết đoạn văn nêu nghề mơ ước, lý do chọn nghề và việc sẽ làm để đạt ước mơ (học tập, rèn luyện kĩ năng, tìm hiểu nghề).
Bài 28. Các bước lập kế hoạch kinh doanh đơn giản: xác định mặt hàng và khách hàng; khảo sát thị trường; tính toán vốn, chi phí, giá bán; chọn địa điểm; quảng bá; bán hàng; tổng kết, rút kinh nghiệm. Mỗi bước kèm giải thích ngắn gọn vì sao cần thiết.