1. Kiến thức trọng tâm
Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng. Trong kim loại, dòng điện là dòng các electron tự do dịch chuyển có hướng. Trong dung dịch điện phân, dòng điện là dòng các ion dương và ion âm chuyển động ngược chiều nhau. Dòng điện có chiều quy ước là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các thiết bị điện tới cực âm của nguồn điện, ngược với chiều chuyển động của các electron trong kim loại.
Nguồn điện là thiết bị cung cấp dòng điện cho các dụng cụ điện hoạt động. Nguồn điện có hai cực: cực dương (+) và cực âm (−). Các nguồn điện thường gặp gồm pin, acquy, máy phát điện và pin mặt trời. Pin biến đổi hóa năng thành điện năng; máy phát điện biến đổi cơ năng thành điện năng; pin mặt trời biến đổi quang năng thành điện năng. Khi chưa nối vào mạch, giữa hai cực của nguồn điện có một hiệu điện thế.
Để có dòng điện chạy trong mạch, cần có nguồn điện và mạch điện kín. Mạch điện kín là mạch mà các thiết bị được nối liên tục, không bị hở. Nếu mạch bị hở ở bất kì chỗ nào, dòng điện sẽ ngừng chạy và các thiết bị điện ngừng hoạt động.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Một mạch điện đơn giản gồm một pin, một bóng đèn và dây nối. Khi công tắc đóng, mạch kín, dòng điện chạy từ cực dương của pin qua dây dẫn, qua bóng đèn rồi về cực âm của pin, bóng đèn sáng. Khi mở công tắc, mạch hở, dòng điện ngừng chạy, bóng đèn tắt. Một ví dụ khác: acquy xe máy cung cấp dòng điện cho đèn xe, còi xe và hệ thống đánh lửa hoạt động.
3. Ghi nhớ
- Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng.
- Chiều quy ước của dòng điện: từ cực dương qua mạch tới cực âm của nguồn điện.
- Nguồn điện có hai cực; mạch điện phải kín thì mới có dòng điện chạy qua.