1. Kiến thức trọng tâm
Cường độ dòng điện cho biết độ mạnh, yếu của dòng điện, kí hiệu là , đơn vị là ampe (A). Ngoài ra còn dùng miliampe (mA), . Cường độ dòng điện được đo bằng ampe kế mắc nối tiếp với thiết bị cần đo, sao cho chốt dương của ampe kế nối với cực dương của nguồn điện. Số chỉ của ampe kế chính là cường độ dòng điện chạy qua thiết bị.
Hiệu điện thế giữa hai đầu một đoạn mạch cho biết khả năng tạo ra dòng điện chạy qua đoạn mạch đó, kí hiệu là , đơn vị là vôn (V). Ngoài ra còn dùng milivôn (mV) và kilôvôn (kV). Hiệu điện thế được đo bằng vôn kế mắc song song với đoạn mạch cần đo, chốt dương của vôn kế nối với điểm có điện thế cao hơn. Hiệu điện thế giữa hai cực của nguồn điện khi mạch hở gọi là suất điện động của nguồn.
Cường độ dòng điện qua một bóng đèn phụ thuộc vào hiệu điện thế đặt vào hai đầu bóng đèn: hiệu điện thế càng lớn, dòng điện qua bóng đèn càng mạnh, bóng đèn càng sáng. Mỗi bóng đèn có hiệu điện thế định mức, cần dùng đúng hiệu điện thế định mức để bóng đèn sáng bình thường và bền.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Một bóng đèn có ghi 6 V – 0,5 A. Khi mắc bóng đèn vào nguồn điện 6 V, ampe kế chỉ 0,5 A, bóng đèn sáng bình thường. Nếu mắc bóng đèn vào nguồn điện 3 V, dòng điện qua đèn nhỏ hơn, bóng đèn sáng yếu. Nếu mắc vào nguồn điện 12 V, dòng điện quá lớn, bóng đèn có thể cháy. Vì vậy, khi thay pin cho đồ chơi, cần dùng đúng loại pin có hiệu điện thế phù hợp ghi trên thiết bị.
3. Ghi nhớ
- Cường độ dòng điện: , đơn vị ampe (A); đo bằng ampe kế mắc nối tiếp.
- Hiệu điện thế: , đơn vị vôn (V); đo bằng vôn kế mắc song song.
- Hiệu điện thế càng lớn, dòng điện qua thiết bị càng mạnh.