1. Kiến thức trọng tâm
Hệ bài tiết có chức năng lọc máu, thải các chất độc hại và chất thừa ra khỏi cơ thể, đồng thời điều hòa lượng nước và muối trong cơ thể. Hệ bài tiết nước tiểu gồm hai quả thận, hai ống dẫn nước tiểu, bóng đái và ống đái. Ngoài ra, da và phổi cũng tham gia bài tiết: da thải mồ hôi, phổi thải carbon dioxide.
Thận là cơ quan bài tiết quan trọng nhất. Mỗi quả thận chứa khoảng một triệu đơn vị chức năng gọi là nephron. Tại nephron, máu được lọc để tạo thành nước tiểu đầu, sau đó nước tiểu đầu được hấp thụ lại phần lớn nước và các chất cần thiết, còn lại chất thải và nước thừa tạo thành nước tiểu chính thức.
Nước tiểu chính thức theo ống dẫn nước tiểu xuống bóng đái để tạm trữ, rồi được thải ra ngoài qua ống đái. Mỗi ngày, cơ thể người trưởng thành thải ra khoảng – lít nước tiểu.
Để hệ bài tiết khỏe mạnh, cần uống đủ nước, không nhịn tiểu lâu, ăn nhạt vừa phải, hạn chế rượu bia và các chất kích thích, giữ vệ sinh cá nhân và khám sức khỏe định kì.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao khi uống nhiều nước, em đi tiểu nhiều hơn và nước tiểu loãng hơn?
Lời giải: Khi uống nhiều nước, lượng nước trong máu tăng lên. Thận lọc máu và thải bớt lượng nước thừa ra ngoài qua nước tiểu, giúp duy trì lượng nước ổn định trong cơ thể. Vì nước tiểu chứa nhiều nước hơn nên loãng hơn và có màu nhạt hơn. Ngược lại, khi cơ thể thiếu nước, thận giữ lại nhiều nước hơn, nước tiểu ít đi và đậm màu hơn.
3. Ghi nhớ
- Hệ bài tiết nước tiểu gồm thận, ống dẫn nước tiểu, bóng đái và ống đái.
- Thận lọc máu, tạo thành nước tiểu và điều hòa lượng nước, muối trong cơ thể.
- Da thải mồ hôi, phổi thải carbon dioxide.
- Uống đủ nước, không nhịn tiểu lâu giúp hệ bài tiết khỏe mạnh.