Bài tập — Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–1918): chiến tranh đế quốc, phe Liên minh thất bại.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Cách mạng tháng Mười Nga (7/11/1917): lật đổ Chính phủ lâm thời, lập chính quyền Xô viết. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–1918) là cuộc chiến tranh đế quốc đầu tiên mang quy mô toàn cầu, xuất phát từ mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về thuộc địa và thị trường. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Nguyên nhân trực tiếp là vụ ám sát Thái tử Áo – Hung tại Xa-ra-e-vô ngày 28/6/1914. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Câu hỏi: Vì sao Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 được coi là sự kiện mở ra thời đại mới trong lịch sử thế giới?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Cách mạng tháng Mười đã lần đầu tiên đưa giai cấp công nhân và nhân dân lao động lên nắm chính quyền, xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên. Nó cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa, trong đó có Việt Nam, và phong trào công nhân ở các nước tư bản. Từ đó, lịch sử thế giới bước sang thời đại đấu tranh giữa hai hệ thống xã hội: tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Cuộc Duy tân Minh Trị bắt đầu năm nào? Nêu hai nội dung cải cách.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cách mạng Tân Hợi (1911) do ai lãnh đạo? Kết quả và hạn chế của nó là gì?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Khởi nghĩa Xipây ở Ấn Độ diễn ra khi nào? Nêu ý nghĩa của nó.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–1918): chiến tranh đế quốc, phe Liên minh thất bại."
  • Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Cách mạng tháng Mười Nga (7/11/1917): lật đổ Chính phủ lâm thời, lập chính quyền Xô viết."
  • Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–1918) là cuộc chiến tranh đế quốc đầu tiên mang quy mô toàn cầu, xuất phát từ mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về thuộc địa và thị trường."
  • Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Nguyên nhân trực tiếp là vụ ám sát Thái tử Áo – Hung tại Xa-ra-e-vô ngày 28/6/1914."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–1918) là cuộc chiến tranh đế quốc đầu tiên mang quy mô toàn cầu, xuất phát từ mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về thuộc địa và thị trường. Hai phe đối đầu là phe Liên minh (Đức, Áo – Hung, Italia rồi Thổ Nhĩ Kỳ, Bungari) và phe Hiệp ước (Anh, Pháp, Nga, sau có Mỹ, Nhật, Italia).
  • Tổng kết ghi nhớ: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–1918): chiến tranh đế quốc, phe Liên minh thất bại.; Cách mạng tháng Mười Nga (7/11/1917): lật đổ Chính phủ lâm thời, lập chính quyền Xô viết.; Ý nghĩa: mở ra thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội; cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 được coi là sự kiện mở ra thời đại mới trong lịch sử thế giới?
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 (Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–1918): chiến tranh đế quốc, phe Liên minh thất bại.; Cách mạng tháng Mười Nga (7/11/1917): lật đổ Chính phủ lâm thời, lập chính quyền Xô viết.; Ý nghĩa: mở ra thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội; cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Cách mạng tháng Mười đã lần đầu tiên đưa giai cấp công nhân và nhân dân lao động lên nắm chính quyền, xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên. Nó cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa, trong đó có Việt Nam, và phong trào công nhân ở các nước tư bản. Từ đó, lịch sử thế giới bước sang thời đại đấu tranh giữa hai hệ thống xã hội: tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa.
• Bài 4: Năm 1868. Hai nội dung: thống nhất đất nước, xóa bỏ chế độ Mạc phủ; phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa (hoặc cải cách quân sự, giáo dục).
• Bài 5: Tôn Trung Sơn. Kết quả: lật đổ Mãn Thanh, lập Trung Hoa Dân Quốc. Hạn chế: không giải quyết ruộng đất, không đánh đuổi đế quốc, chính quyền rơi vào tay Viên Thế Khải.
• Bài 6: 1857 – 1859. Ý nghĩa: cuộc khởi nghĩa vũ trang lớn đầu tiên của nhân dân Ấn Độ chống thực dân Anh, thể hiện tinh thần yêu nước và mở đầu phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở Ấn Độ.