Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 17: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1858 đến năm 1884? A. 1/9/1858: Pháp – Tây Ban Nha tấn công Đà Nẵng, mở đầu xâm lược Việt Nam. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 17: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1858 đến năm 1884, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Nhân dân kháng chiến anh dũng: Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Hữu Huân. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 17: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1858 đến năm 1884, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Ngày 1/9/1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng tấn công bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng), mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 17: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1858 đến năm 1884, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Năm 1859, Pháp đánh chiếm Gia Định; năm 1862, triều đình Huế kí Hiệp ước Nhâm Tuất, nhượng ba tỉnh miền Đông Nam Kì cho Pháp.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 17: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1858 đến năm 1884, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Vì sao cuộc kháng chiến chống Pháp từ 1858 đến 1884 thất bại?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 17: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1858 đến năm 1884 để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Nguyên nhân chủ yếu là triều đình nhà Nguyễn không có đường lối kháng chiến đúng đắn, chủ trương thương lượng, nhượng bộ từng bước, thậm chí đàn áp phong trào kháng chiến của nhân dân. Trong khi đó, Pháp là nước tư bản mạnh về quân sự, vũ khí hiện đại. Ngoài ra, phong trào kháng chiến của nhân dân tuy anh dũng nhưng còn lẻ tẻ, thiếu tổ chức thống nhất, chưa có giai cấp lãnh đạo tiên tiến.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu năm đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Kể tên hai khối quân sự đối đầu trước Chiến tranh thế giới thứ nhất.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Quốc tế thứ nhất thành lập năm nào? Nêu một đóng góp của nó.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "1/9/1858: Pháp – Tây Ban Nha tấn công Đà Nẵng, mở đầu xâm lược Việt Nam."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nhân dân kháng chiến anh dũng: Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Hữu Huân."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Ngày 1/9/1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng tấn công bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng), mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Năm 1859, Pháp đánh chiếm Gia Định; năm 1862, triều đình Huế kí Hiệp ước Nhâm Tuất, nhượng ba tỉnh miền Đông Nam Kì cho Pháp."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Ngày 1/9/1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng tấn công bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng), mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam. Quân dân ta dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương đã anh dũng chống trả, buộc địch phải chuyển hướng vào Gia Định.
- Tổng kết ghi nhớ: 1/9/1858: Pháp – Tây Ban Nha tấn công Đà Nẵng, mở đầu xâm lược Việt Nam.; Nhân dân kháng chiến anh dũng: Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Hữu Huân.; 1873, 1882: Pháp đánh Hà Nội; quân dân ta giết Gác-ni-ê, Ri-vi-e.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao cuộc kháng chiến chống Pháp từ 1858 đến 1884 thất bại?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 17: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1858 đến năm 1884 (1/9/1858: Pháp – Tây Ban Nha tấn công Đà Nẵng, mở đầu xâm lược Việt Nam.; Nhân dân kháng chiến anh dũng: Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Hữu Huân.; 1873, 1882: Pháp đánh Hà Nội; quân dân ta giết Gác-ni-ê, Ri-vi-e.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Nguyên nhân chủ yếu là triều đình nhà Nguyễn không có đường lối kháng chiến đúng đắn, chủ trương thương lượng, nhượng bộ từng bước, thậm chí đàn áp phong trào kháng chiến của nhân dân. Trong khi đó, Pháp là nước tư bản mạnh về quân sự, vũ khí hiện đại. Ngoài ra, phong trào kháng chiến của nhân dân tuy anh dũng nhưng còn lẻ tẻ, thiếu tổ chức thống nhất, chưa có giai cấp lãnh đạo tiên tiến.
- Bài 4: (1) Tập trung sản xuất và tư bản, hình thành độc quyền; (2) tư bản tài chính thống trị; (3) xuất khẩu tư bản quan trọng; (4) liên minh độc quyền quốc tế phân chia thị trường; (5) các cường quốc phân chia xong thế giới, đấu tranh chia lại thuộc địa.
- Bài 5: Khối Liên minh (Đức, Áo – Hung, I-ta-li-a) và khối Hiệp ước (Anh, Pháp, Nga).
- Bài 6: Năm 1864. Đóng góp: truyền bá chủ nghĩa Mác, đoàn kết công nhân quốc tế, ủng hộ Công xã Pa-ri.